(VNGL – Gương mặt hội viên). Với nhà thơ Lê Bá Duy (sinh năm 1966, hiện sinh sống ở Tuy Phước Bắc), thơ trước hết là một cách để anh trở về. Trở về với xa xưa thơ ấu, với dòng sông cánh đồng, ngôi làng và những năm tháng đã làm nên căn cước tâm hồn của một con người. Quê hương trong thơ Lê Bá Duy hiện lên thân thương gụi gần. Đó là làng Tình Giang, là sông Côn, núi Bà, tháp Bánh Ít, là bờ tre, mái nhà, là bóng dáng mẹ cha và những tháng năm tuổi nhỏ. Anh viết về những gì mình từng sống, từng yêu, từng day dứt. Bởi thế, nhiều câu thơ có vẻ như chỉ kể lại một kỷ niệm riêng, nhưng phía sau đó lại là nỗi niềm chung của những người từng rời quê mà trong lòng vẫn khôn nguôi khắc khoải.
Đến nay, Lê Bá Duy đã có một hành trình sáng tác khá dày dặn với 10 tập thơ, một trường ca và hai tập phê bình – tiểu luận. Trong đó có những tập thơ như Hạt tình (2003), Nhóm lửa (2005), Thời gian, nỗi nhớ (2006), Như những cơn mưa (2008), Tình khuyết (2009), Khoảng mỏng (2011), Sáu mươi mùa xuân gửi lại (2012), Ngang qua mùa hạ (2014), Từ Tình Giang tôi lớn (2025). Các tập tiểu luận như Đồng cảm với văn chương (2013), Mở phím thơ (2025). Anh cũng đang chuẩn bị cho những bản thảo mới, trong đó có tập thơ Trạm ký ức mà anh rất tâm đắc.
Có thể nói, càng đi xa trong đời sống, Lê Bá Duy càng về gần hơn với cội nguồn. Anh mang theo quê nhà trong ký ức, trong câu chữ và trong cách nhìn cuộc đời. Và có lẽ, đó cũng là điều làm nên nét riêng trong thơ anh, một giọng thơ mộc mạc mà da diết, giản dị mà nặng tình.
Lê Bá Duy đang là hội viên Chi hội Văn học. Tạp chí Văn nghệ Gia Lai số này xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của anh.
Tiễn một người
Một người về với núi Tình
trăm người đưa tiễn lặng thinh nỗi buồn
rưới quanh mộ huyệt rượu suông
thắp hương ly biệt giữa muôn thét gào
Sáng trưa chiều tối, trăng sao
kiếp người mới đó bay vào thiên thu
từ trong vô thủy mịt mù
trở về cát bụi vân du đất trời
Sống là tất bật với đời
thác là yên nghỉ chỉ cười với mây
sống là mơ ước đủ đầy
thác là tro bón cỏ cây cõi người
Trèo lên đỉnh núi ngồi chơi
ngắm nhìn sông nước rồi cười như điên
cây giao che bóng mẹ hiền
trong tâm tưởng gợi một miền quê hương.
Trạm ký ức
Có một trạm ký ức trong ta
con tàu nhỏ đưa ta về quá khứ
nghe thời gian gõ vào ga tư lự
neo ta vào ngày tháng khôn nguôi.
Con đường xưa gió thổi qua rồi
tiếng mẹ gọi giữa chiều vàng rơi vãi
trạm ký ức đưa ta về lại
tuổi thơ ngày nào như mới hôm qua.
Khoảng sân nhỏ dưới bóng tre già
mẹ vá áo dưới đèn dầu leo lét
tiếng ve rộn, cánh đồng mùa gặt hái
đã hằn sâu thành kỷ niệm trong hồn
Có một trạm ký ức không tên
chỉ mở cửa cho người về lặng lẽ
và ở đó gặp lại mình nhỏ bé
chạy rong theo những cánh diều bay
Có một trạm ký ức mơ xa
nơi dấu chân cha còn in trên cát
giọng mẹ ru ấm trong từng lời hát
dìu ta qua giông bão cuộc đời.
Rồi con tàu vẫn tiếp tục trôi
mang ký ức làm hành trang phía trước
trạm ký ức không khép lời tiễn biệt
chỉ nhắc rằng sống phải ý nghĩa thôi.
Trong căn phòng của ba
Đêm thứ hai
trong căn phòng ba, tôi lặng lẽ
thắp lên nỗi đau đáu tuổi thơ
sao có thể hình dung được hết
ngày xưa ơi, chầm chậm quay về…
Dòng sông nào chảy dọc đam mê
chiếc sõng nhỏ khua chèo vang sóng lặn
con cá quẫy dưới trăng vàng lấp lánh
mắt sao trời giăng khắp lối con đi…
Hàng tre nào chải tóc trời xanh
níu cánh diều khát khao bay bổng
đêm mùa hạ trên núi cao lồng lộng
lửa rực trời thắp sáng một vùng quê
Tôi lần theo đất mới lòng đê
lặn ngụp suốt một chặng đời lam lũ
kỷ niệm xưa tưởng chừng đã cũ
nay lại về căn phòng nhỏ ba tôi…
Chiếc gương soi chợt thảng thốt bên tường
cậu bé nhỏ sao giờ khác thế?
râu tóc bạc mà ngỡ mình còn trẻ
nở nụ cười dâu bể thời gian…
Neo
Ngôi sao neo giữa bầu trời
Anh neo anh giữa cuộc đời áo cơm
Mẹ cha neo giữa rạ rơm
Hoa neo một chút hương thơm cho đời
Tháng năm vật đổi sao dời
Cỏ neo đất với màu trời xanh tươi…
Dây neo có lúc rã rời
Riêng ta vẫn mãi neo người với thơ.
L.B.D
VÂN PHI (chọn và giới thiệu)
