(VNGL – Thời sự). Sáng 31.10.2026, tại làng Ia Gri, xã Biển Hồ đã diễn ra Lễ cúng mừng nhà rông mới của người Jrai. Đây là một trong những hoạt động thuộc chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.
Dự lễ có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch – Trưởng ban tổ chức Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya; nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền (Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam), đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương cùng đông đảo người dân và du khách.
Nhà rông là công trình kiến trúc truyền thống, đồng thời là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng và lưu giữ những phong tục, tập quán của người Jrai. Năm 2026, làng Ia Gri được UBND tỉnh hỗ trợ xây dựng nhà rông mới theo kiến trúc truyền thống. Công trình hoàn thành đúng dịp diễn ra Festival cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, tạo điều kiện để dân làng tổ chức nghi lễ mừng nhà rông mới theo phong tục của dân tộc mình.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch nhấn mạnh ý nghĩa của nhà rông trong đời sống cộng đồng người Jrai. Nhà rông không chỉ được dựng nên từ những vật liệu truyền thống mà còn từ công sức, sự đồng lòng và tinh thần đoàn kết của dân làng. Việc hoàn thành nhà rông mới và tổ chức nghi lễ truyền thống là dịp để cộng đồng tiếp nối, gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề cập định hướng gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, trong đó người dân giữ vai trò trung tâm và trực tiếp hưởng lợi từ các hoạt động du lịch. Đồng thời, mong muốn bà con tiếp tục gìn giữ nhà rông, tiếng cồng chiêng, điệu xoang, các phong tục truyền thống; quan tâm trao truyền những giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ, bảo vệ cảnh quan và xây dựng làng ngày càng phát triển.
Sau phần khai mạc, bà con làng Ia Gri tiến hành phục dựng Lễ mừng nhà rông mới theo phong tục truyền thống. Trước đó, ngày 28.10, dân làng đã tổ chức dựng cây nêu và thực hiện nghi thức cúng nêu để chuẩn bị cho ngày lễ chính.
Tại khu vực cây nêu trước nhà rông, già làng cùng hai người có uy tín trong cộng đồng thực hiện nghi thức khấn mời các Yang về chứng giám, bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong dân làng mạnh khỏe, bình an, đoàn kết, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ. Các lễ vật được chuẩn bị gồm: 01 con trâu, 01 con dê, 01 con heo, 20 ghè rượu nhỏ, 01 ghè rượu lớn cùng bộ dụng cụ phục vụ nghi lễ.
Trong tiếng cồng chiêng và điệu múa xoang, nghi thức đâm trâu được tái hiện bằng hình thức mô phỏng, trình diễn, không thực hiện đâm trâu trực tiếp. Sau đó, các lễ vật được đưa đến địa điểm khác để chế biến, chuẩn bị cho phần nghi lễ tiếp theo.
Khi lễ vật đã được chuẩn bị, già làng tiếp tục thực hiện nghi thức cúng tại cây nêu, dâng lễ và khấn mời các Yang về nhận lễ. Tiếp đó, già làng cùng hai người có uy tín vào nhà rông, thực hiện nghi thức vẩy nước tại các góc và những vị trí quan trọng trong nhà. Lời khấn gửi gắm ước nguyện nhà rông luôn vững chắc, bình yên, trở thành nơi dân làng cùng sinh hoạt, đoàn kết và gìn giữ những phong tục tốt đẹp của cha ông.
Hoàn thành phần nghi lễ, già làng mời bà con bước vào phần hội. Tiếng cồng chiêng vang lên, những vòng xoang nối tiếp quanh cây nêu, tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng. Đại biểu và du khách cùng thưởng thức ẩm thực truyền thống, rượu ghè, giao lưu cồng chiêng, múa xoang và tìm hiểu đời sống văn hóa của người Jrai.
Việc phục dựng Lễ mừng nhà rông mới tại làng Ia Gri không chỉ tái hiện một nghi lễ gắn bó lâu đời với đời sống tín ngưỡng của người Jrai mà còn tạo cơ hội để các thế hệ trong cộng đồng cùng tham gia thực hành, gìn giữ và trao truyền phong tục truyền thống; đồng thời giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của địa phương đến Nhân dân và du khách.
P.V
