(VNGL – Nhiếp ảnh). LTS: Festival cồng chiêng – Tuần lễ hoa dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 30.10 đến 08.11.2026 tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số xã, phường lân cận. Festival cồng chiêng với sự tham gia của 29 đoàn nghệ nhân trong tỉnh và 10 đoàn nghệ nhân đến từ 10 tỉnh, thành phố với các hoạt động chính: Trình diễn và giao lưu cồng chiêng; phục dựng lễ cúng mừng nhà rông mới; lễ hội đường phố; chương trình nghệ thuật “Đêm hội cồng chiêng”; triển lãm Không gian văn hóa cồng chiêng Gia Lai…, nhằm giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương và con người Gia Lai đến với du khách trong nước và quốc tế.
Chào mừng sự kiện lớn của Năm Du lịch Quốc gia – Gia Lai 2026, Tạp chí Văn nghệ Gia Lai trân trọng giới thiệu bộ ảnh “Gia Lai – âm vang cồng chiêng giữa đại ngàn” của NSNA Đào Tiến Đạt. Bộ ảnh đã được chọn triển lãm online Festival Nhiếp ảnh Quốc tế FPC (FPC 1st International Virtual Photography Festival), Thổ Nhĩ Kỳ, diễn ra từ ngày 01.10.2026 đến ngày 15.10.2026.
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, Gia Lai nổi lên như một không gian đặc biệt của văn hóa cồng chiêng. Những âm thanh trầm hùng, ngân vang giữa núi rừng và bản làng không chỉ tạo nên sắc thái âm nhạc riêng biệt, mà còn là tiếng gọi của cộng đồng, của ký ức và của một nền văn hóa được trao truyền qua bao thế hệ.
Ở Gia Lai, cồng chiêng hiện diện sinh động trong mái nhà rông, trong các lễ hội truyền thống, trong những nghi lễ, sinh hoạt cộng đồng thường nhật. Tiếng chiêng nối người với người, nối thế hệ trước với thế hệ sau; đồng thời gửi vào không gian đại ngàn những câu chuyện về con người, thiên nhiên và thế giới tâm linh.
Mỗi tiếng chiêng sở hữu một sắc thái, mỗi nhịp chiêng mang một thông điệp thiêng liêng. Người già truyền lại cho người trẻ không chỉ là kỹ thuật diễn xướng, mà còn truyền cả cách cảm nhận nhịp điệu cộng đồng cùng những giá trị văn hóa ẩn sâu phía sau từng thanh âm. Bởi thế, giữ tiếng chiêng cũng chính là giữ ký ức của một dân tộc, giữ “dấu vân tay” văn hóa của một vùng đất.
Gia Lai càng trở nên đặc biệt khi sở hữu một “tài sản” di sản khổng lồ với 4.576 bộ cồng chiêng và 117 chiếc chiêng lẻ, chủ yếu nằm trong cộng đồng người Bahnar và Jrai. Con số ấn tượng này không chỉ chứng minh cho quy mô mà còn khẳng định sức sống bền bỉ, mãnh liệt của di sản trên mảnh đất này.
Năm 2005, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại; và năm 2008 được đưa vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong chỉnh thể văn hóa rộng lớn ấy, Gia Lai giữ vị trí quan trọng nhờ sự đa dạng của cộng đồng cư dân và sự phong phú của các hình thức diễn xướng dân gian.
Trước những biến động của đời sống hiện đại, bảo tồn cồng chiêng Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng, không thể chỉ dừng lại ở việc cất giữ những bộ chiêng cổ hay phục dựng một vài lễ hội mang tính sân khấu hóa. Cốt lõi của công tác bảo tồn chính là bảo vệ “không gian văn hóa” – môi trường sinh thái làng, bến nước và nếp sống cộng đồng – nơi đã sản sinh, nuôi dưỡng và trao truyền tiếng chiêng qua hàng thế kỷ.
Gia Lai – nơi đại ngàn cất tiếng cồng chiêng. Ở đó, tiếng chiêng không chỉ vang vọng giữa núi rừng, mà còn ngân vang trong ký ức cộng đồng, trong nhịp sống hôm nay và sự tiếp nối của muôn đời sau. Khi tiếng chiêng còn ngân, văn hóa Tây Nguyên vẫn còn một nhịp đập sống động, kiêu hãnh giữa đại ngàn.
ĐÀO TIẾN ĐẠT
