(VNGL – Văn học thiếu nhi).
1.
Buôn Krông nằm nép mình dưới chân núi cao.
Mùa hè, nắng thong thả trườn nhẹ xuống mái nhà dài như rải thảm mật ong óng ánh. Bóng nhà đổ trên mặt đất tạo thành một khoảng mát dịu giữa khí trời oi bức. Nhìn từ xa, nhà dài giống như một hòn núi nhỏ vững chãi, chở che bà con buôn làng. Mùa mưa đến, sương trắng từ trên đỉnh núi tràn xuống, quấn quanh buôn như chiếc chăn khổng lồ. Người lớn trong buôn chỉ quen với tiếng cồng chiêng, những mùa rẫy và những câu chuyện về thần rừng, thần núi…
Đối với đám trẻ, khu rừng quanh buôn là một thế giới chờ được khám phá. Y-Moih, mười ba tuổi. Tóc xoăn da rám nắng, đôi chân lúc nào cũng lấm lem bụi đỏ. Cậu leo trèo như sóc, bơi qua suối nhanh hơn bất đứa trẻ nào trong buôn. Y-Moih đặc biệt thích xem phim về các chú bộ đội. Mê nghe Ae Dút kể chuyện chiến đấu ngày xưa và luôn tò mò với những điều người lớn cũng chưa biết.
Bạn thân của Y-Moih là Minh, Hân, H’Nhi, H’Mai, Y-Ben. Y-Ben gan lì với rừng núi nhưng sợ ma nhất thế giới. Minh mê sách khoa học, phim thám hiểm và giải những câu đố. Hân thích quan sát, ghi chép lại những điều nghe thấy.
H’Mai thích hái hoa rừng. H’Nhi sợ làm người khác giận. Đó là danh sách những người bạn thân, được Hân nắn nót ghi trang đầu tiên của quyển sổ luôn mang theo bên mình.
2.
Ngày hè, cả nhóm hẹn nhau lên rẫy nhà Y-Moih chơi. Sáng chưa tỏ mặt người, ma Toi, cha của Y-Moih đã vác gùi lên rẫy, lo chuẩn bị bữa ăn để đón bọn trẻ.
Mặt trời mới lên chưa được một cây sào, cả nhóm đã men theo con đường đất nhỏ dẫn vào khu rừng. Ánh nắng len qua những tán cây, lũ ve rộn ràng gọi hè, cùng với lũ chim ríu rít chao liệng. Con suối nhỏ trong veo có thể đếm từng viên sỏi dưới đáy.
– Mùi của rừng thơm thật! – H’Mai đứng lại hít một hơi dài.
– Mùi đất ẩm, mùi lá mục, hoa cỏ dại quyện vào nhau đó – Y-Ben giải thích.
– Khoa học gọi là hương rừng – Minh tỏ vẻ am hiểu.
Hân lau mồ hôi:
– Y-Moih bảo vào rừng chơi vui lắm, rồi tới khúc vui chưa?
– Gần tới khúc vui rồi – Y-Moih cười phá lên – Trưa nay cha mình sẽ đãi bữa trưa giữa rừng, Hân sẽ ưng cái bụng.
– Ôi con chuột có cái đuôi sọc đẹp quá kìa! – Hân chỉ lên cành cây.
Y-Ben vừa ngước nhìn, vấp phải rễ cây ngã chúi. Con vật giật mình vụt mất.
– Con nhen đó – Y-Moih giải thích – Nhà mình có mấy con, mí hay treo bắp ngô và chuối trên cây cho ăn nên mến nhau lắm.
Hân lập tức mở quyển sổ nhỏ ghi chép.
Cả nhóm tranh thủ nghỉ dưới gốc cây. Minh nằm dài dưới bóng mát. Y-Ben đã tót lên cành cây. Hân vẫn cặm cụi viết. Ông mặt trời gác núi, chiếc gùi trên lưng cũng đầy ắp bắp, rau, bầu bí… ma Toi bắc tay làm loa:
– Về thôi!
Đang bắt cua đá ngoài suối, nghe tiếng cả đám lội vội lên bờ, một ngày mệt phờ mà vui hết nấc!
3.
Sau bữa cơm tối, Y-Moih lại nằm trên tấm ván ngoài sân, ngửa mặt ngắm các chòm sao quen thuộc. Sau nhà sàn, tiếng côn trùng trò chuyện hòa cùng tiếng lá xào xạc nơi mấy con sóc nhen chuyền cành thoăn thoắt. Một ngày rong ruổi khiến mí mắt nặng dần, giấc ngủ nhẹ nhàng ôm lấy cậu…
Trong màn sương trắng, cậu lại thấy mình đang men theo triền đá. Mọi thứ yên tĩnh lạ thường, ánh trăng lách mình qua bóng lá nhảy múa trên mặt đất làm không gian lành lạnh hơn. Những ngày nghỉ học hay theo cha lên rẫy, có lúc đi bẻ măng, lấy mật nên những ngọn đồi, thung lũng hay con suối trong rừng bàn chân thuộc lối. Nhưng ở đây Y-Moih cảm giác cảnh vật vừa quen vừa lạ… Bỗng một con sóc nhen từ đâu nhảy phóc đến trước mặt cậu. Con sóc trong vườn nhà giờ đây bộ lông óng bạc màu ánh trăng:
– Chờ mình với! – Y-Moih buột miệng. Con sóc quay lại nhìn Y-Moih vài giây rồi phóng nhanh qua bụi cây. Y-Moih vội chạy theo.
Càng vào sâu, ánh trăng mờ dần vì nhiều tầng lá rừng che khuất, như đã lâu lắm rồi không có dấu chân người.
Một cơn gió bất chợt thổi qua, lá khô rơi lả tả. Con sóc nhen đột ngột xuất hiện:
– Theo tôi!
Y-Moih lạnh sống lưng.
Đến một khu rừng già dây leo quấn chằng chịt bịt kín lối đi, những cây cổ thụ cao vút, rễ nổi ngoằn ngoèo như những con trăn đang ngủ. Y-Moih rón rén vạch lối dò từng bước…
Phía trước có bóng người, không có tiếng bước chân. Y-Moih bước nhanh theo.
Đúng lúc ấy một nhánh cây gạt vào cánh tay…
Cậu giật mình mở mắt, thì ra là mí đang lay vai:
– Vào nhà ngủ, ngoài này nhiều muỗi!
4.
Ae Dút năm nay đã gần chín mươi tuổi. Già sống một mình trong nhà sàn cuối buôn cùng con chó Đóc. Người làng kể già từng là cơ sở nuôi giấu cán bộ, từng bị địch bắt giam. Những trận tra tấn năm xưa khiến trí nhớ lúc còn lúc mất. Có hôm lạc đường, con Đóc đã đi tìm và đưa chủ về. Điều lạ là tuy quên cả tên mình nhưng già lại nhớ từng đồng đội đã ngã xuống ngày ấy.
Mỗi khi ngồi bên bếp lửa, già thường lẩm bẩm:
– Vẫn còn người chưa về!
Không ai biết già đang nhắc đến ai.
Trong buôn ai cũng thích nghe Ae Dút kể chuyện. Từ truyền thuyết núi rừng đến những tháng năm chiến đấu. Có chuyện già nhớ rành rọt, có chuyện đứt đoạn. Chiều hôm ấy, nhóm Y-Moih lại đến quét sân, xách nước, rồi quây quần bên bếp lửa.
Ae Dút chậm rãi: “Ngày đó trong núi có một cái hang đá rộng. Trong hang có mạch nước ngầm, có nhiều phiến đá lớn, có nhiều dây leo mắc võng…”.
Cả đám lập tức ngồi xích lại gần. Hân mở cuốn sổ nhỏ. Ae Dút bỗng im bặt, nhìn ra sân như cố nhớ điều gì đó.
– Rồi sao hả già? – Hân khe khẽ.
– Chiếc tù và chưa kịp cất lên hồi báo an cuối cùng, không ai còn đủ sức…
Bỗng già đổi giọng:
– Ngày xưa, ngày xửa có bà mẹ dẫn theo một đứa con trai nhỏ…
Cả bọn nhìn nhau, biết rồi…
– Lần nào cũng tới đó – Y-Ben thở dài.
Một lúc sau, Ae Dút nhìn ngọn lửa:
– Trong hang có chiếc tù và, mỗi khi thổi lên, tiếng vọng như gió rít qua khe đá, là ám hiệu an toàn cho đồng đội…
Con Đóc nằm bên bếp, khẽ vểnh tai. Hân lặng lẽ ghi từng dòng vào cuốn sổ.
Ae Dút lại kể về câu chuyện cổ tích đang dang dở như chưa từng nhắc đến cái hang.
5.
– Ra suối đi! – Y-Moih hào hứng.
– Chờ nước rút thêm chút nữa – Hân nhắc.
– Mưa mùa hè, cạn nhanh lắm! – Y-Ben nhấp nhổm.
Con suối đã cạn dần, nước mang màu nâu của đất. Minh nhảy xuống đầu tiên:
– Lạnh nhưng phê!
Y-Ben cũng nhảy theo:
– Chỉ được tắm chỗ cạn thôi nhé!
Y-Moih trong nháy mắt đã ngụp xuống rồi nhảy phốc lên tảng đá, chỉ tay ra chỗ nước sâu:
– Vui thôi đừng vui quá!
H’Mai, H’Nhi lội dọc bờ ngắt hoa dại. Cả đám cười trong veo cả trời chiều ẩm ướt. Hân lặng lẽ ngồi trên phiến đá, mắt cuốn theo những chiếc lá vàng, xoay tròn rồi biến mất…
6.
Mặt trời vừa nhú lên nửa cây sào, ma Toi đã lay con trai:
– Vào rừng với cha chặt ít mây về, sẵn tiện tìm mật ong về cho mí chữa đau cái bụng.
Vừa nghe “vào rừng” là cậu bật chế độ tỉnh ngủ ngay và luôn. Với tay xách bầu cơm nắm rồi theo cha. Rừng sớm vừa thức giấc, lũ chim gọi nhau trên cành, tiếng dế râm ran dưới lớp lá mục. Ma Toi đi trước, thỉnh thoảng dùng dao phạt những sợi dây leo chắn lối:
– Đừng dẫm lên rễ cây, trơn như mỡ!
Đi một quãng nữa, ma Toi dừng lại, khẽ hít:
– Có mùi mật.
Một đàn ong vàng bay vo vo thành vòng tròn quanh thân cây. Ông lấy một bó lá khô trong gùi ra:
– Con nấp hốc đá, đứng khuất chiều gió.
Khói trắng từ bó lá khô len vào hốc cây. Đàn ong bay thành vòng tròn rồi dần dần tản ra.
Đợi đúng lúc, ma Toi bám thân cây thoăn thoắt leo lên cây, khéo léo tách nửa tảng sáp ong vàng ươm.
Xuống đất, ma Toi bẻ một miếng sáp đưa cậu:
– Nhai chậm thôi!
Ông ngước nhìn nửa tổ ong còn lại trên cây, mỉm cười:
– Lấy vừa đủ là được. Phải để lại cho bầy ong làm tổ, mùa sau mình mới còn mật mà lấy.
Y-Moih lặng lẽ gật đầu. Đi một quãng, gặp cái hang rộng nép dưới vách đá, gió từ trong thổi thốc ra mát rượi. Ma Toi ngồi dựa lưng vào vách đá ngủ thiếp đi. Y-Moih cũng lim dim… Làn gió trong hang lùa ra hòa cùng hàng triệu triệu lá rừng nhịp nhàng… Bỗng:
– Y-Moih… Y-Moih… Y-Moih…
Cậu nặng trĩu cả người. Tiếng gọi nghe như giọng của Ae Dút, như tiếng gió dập dài len qua khe núi, như tiếng tù và trong câu chuyện già hay kể:
– Y-Moih… Y-Moih… Y-Moih…
Mở mắt, cậu thấy mình đang ở giữa khu rừng mờ sương. Phía trước một bóng người mặc bộ quần áo đã bạc màu, đứng quay lưng.
Y-Moih chầm chậm tới:
– Ai vậy ạ?
Bóng người vẫn im lặng.
Một cơn gió ùa qua, màn sương tan thì bóng người ấy cũng nhòa mất.
Y-Moih trở ra nhưng không thấy lối. Đúng lúc ấy con sóc lại xuất hiện:
– Theo tôi!
Nó dẫn cậu theo triền đá, vòng qua khe núi rồi tới cửa hang. Y-Moih chạy được vài bước thì vấp ngã… Cậu choàng tỉnh, trong hang vẫn tối sẫm, bên ngoài mặt trời đã chếch về phía Tây. Ma Toi đang ngồi hút thuốc…
Y-Moih kể lại giấc mơ.
– Rừng mà con, ai cũng từng thấy thứ gì đó trong rừng, đừng lên tiếng và cố gắng đừng để tâm theo nó nhé! – Ma Toi vừa thu dọn đồ đạc vừa chậm rãi.
7.
Chiều nay cả nhóm lại tụ tập nhà Ae Dút. Con Đóc sà lại cạ cạ vào từng đứa rồi nằm lim dim hóng chuyện.
Y-Moih đang kể lại những giấc mơ. Hân chống cằm suy nghĩ một lát rồi mở quyển sổ:
– Cái hang, già từng kể nhiều lần rồi.
– Đúng rồi – Minh chồm dậy – trong hang có suối, có những tảng đá lớn, à còn có cả…
– Chiếc tù và.
– Tiếng tù và nghe như gió rít qua khe đá.
– Trong mơ ai gọi tên mình như tiếng gió luồn qua khe núi… – Y-Moih rùng mình.
Cả bọn nhìn nhau:
– Vậy là hang đá có ma! – Y-Ben rụt đầu thè lưỡi.
– Không có ma – Bất ngờ Ae Dút khẽ khàng – Chắc là ta nhớ lại thứ gì đó.
Cả đám lập tức ngồi xích lại gần. Ae Dút nhìn ngọn lửa, chậm rãi:
– Trong hang có một chiếc tù và, có nhiều thương binh, thuốc men, lương thực. Những sợi dây leo như bức màn che phủ bảo vệ cửa hang, để mắc võng cho thương binh nằm.
Ae Dút nhíu mày, vỗ trán cố gắng níu kéo sợi dây ký ức đang trôi tuột đi.
Giọng già nhỏ dần, căn nhà sàn chỉ có bếp củi nổ lép bép. Con Đóc cũng cụp tai. Minh cảm giác giấc mơ của Y-Moih và những câu chuyện của già giống hệt khối rubik. Mỗi mảng màu vừa khớp thì chi tiết lại hiện ra: “Những câu chuyện truy tìm kho báu cũng y hệt”.
– Hay chúng mình tìm cái hang đó – Y-Moih thì thào.
– Đi tìm kho báu gặp nhiều cạm bẫy – Minh lo lắng.
– Chỉ sợ gặp ma, cạm bẫy tuổi gì! – Y-Ben có vẻ kiên quyết.
Ma Toi theo dõi câu chuyện của bọn trẻ, xua tay:
– Không được tự ý vào rừng!
Cả đám lập tức bu quanh ma Toi năn nỉ. Y-Moih lặng lẽ, vì hiểu bụng cha!
Ông liếc qua cậu, rồi đành gật đầu:
– Được, nhưng phải nghe lời ta!
Cả bọn reo ầm lên. Con Đóc cũng bật dậy sủa vang mấy tiếng, quẫy đuôi liên hồi.
8.
Sáng, sương sớm còn đọng trắng trên những bụi cỏ ven suối. Ma Toi mang gùi, cầm con dao bước xuống cầu thang giục:
– Đi thôi, mặt trời lên cao là đám vắt thức dậy.
H’Nhi và H’Mai phải ở nhà vì “mong manh dễ vỡ”. Hân mang theo quyển sổ. Y-Ben giắt đèn pin vào thắt lưng. Minh có cả la bàn. Con Đóc chạy lon ton vượt lên trước rồi quay lại chờ.
– Sẽ đi lối tắt. Đứa nào bị vắt cắn thì tự gỡ nhé!
– Con xin A Duôn vôi ăn trầu, bị vắt hay gai đâm thì bôi lên là vắt sẽ tự nhả ra, gai tự trồi lên.
– Con không sợ vắt, chỉ sợ ma – Y-Ben nhanh nhảu.
Lối vào rừng ngày càng dốc, ai cũng thở phì phò:
– Chừng mười phút nữa tới hang.
Minh ôm chiếc la bàn tiếc rẻ:
– Ui con tưởng phải dùng cái này.
– Khu rừng này đồng bào ai cũng quen bàn chân rồi.
Ít phút sau, cửa hang hiện ra. Y-Moih reo lên, chạy tới nằm lên phiến đá mát lạnh. Con Đóc cũng lập tức phóng lên cạnh quẫy đuôi rối rít.
Cả đám bạn cũng ùa lại nằm lăn ra. Ma Toi châm lửa hút vài hơi thuốc:
– Tất cả ở đây, ta vào kiểm tra trước.
Con Đóc phóng theo. Một lát sau ma Toi trở ra, lắc đầu:
– Hang bị lấp từ lâu lắm rồi.
Hân lặng thinh mở sổ:
– Trong mơ Y-Moih được con sóc nhen dẫn đi một con đường nhỏ men theo vách núi…
Ma Toi đứng bật dậy:
– Cứ đi thử xem!
Cả nhóm men theo vách đá. Dây leo quất vào mặt, gai cào xước chân. Con Đóc chạy trước, sủa vang rồi chui tọt vào bụi cây.
Ma Toi bước tới, vạch lá. Sau bụi cây có một khe đá, chỉ vừa đủ lọt một người.
Ma Toi lách người chui qua, con Đóc đã mất hút:
– Có khi nào ma Toi xuyên không về thời Harry Potter không nhỉ! – Y-Ben nuốt nước bọt.
– Xuyên không về thời các Vua Hùng chứ!
Ma Toi nhanh chóng quay ra, ông vui vẻ:
– Có đúng rồi. Tất cả theo ta. Đi hàng một, chậm.
Khoảng mười lăm phút sau, tiếng chim bỗng dưng biến mất, chỉ còn tiếng lá khô dưới chân và tiếng nước vọng từ xa.
Đóc bỗng dựng tai, lao vụt lên một mỏm đá ngoáy tít đuôi.
Mọi người nhanh chóng trèo lên theo. Hân sững sờ:
– Không phải giấc mơ… là sự thật!
Phía dưới là khe núi hẹp, một dòng suối từ trên cao đổ xuống rồi biến mất vào lòng đất. Một cơn gió từ sâu trong hang ùa ra, luồn qua những khe đá tạo thành một âm thanh ngân dài như hồi tù và vọng giữa đại ngàn:
– Từ xưa, đồng bào gọi nơi này là hang Gió.
Ma Toi đặt bàn chân xuống dòng suối rồi vạch màn dây leo bước vào.
Đi thêm một đoạn, ánh sáng bắt đầu bị vách núi che khuất. Hơi nước phả vào mặt, mang theo mùi đất ẩm và đá núi ngủ yên từ rất lâu.
Sau bức màn dây leo hiện ra một khe đá hơi tối. Con Đóc sủa vang. Một đàn dơi từ đâu bay vụt ra.
– Ôi ma ma! – Y-Ben hét lên, hai tay ôm đầu ngồi thụp xuống.
Hân cũng giật mình nép vào ma Toi.
– Không sao đâu, các con cứ ngồi nghỉ ở đây – Ma Toi mỉm cười rồi cầm đèn pin bước tiếp.
Hân tranh thủ mở sổ đọc: “Đi theo tiếng nước, đi theo tiếng vọng… của tù và báo hiệu an toàn. Thương binh được di chuyển theo lối tắt tránh biệt kích…”.
Giọng Hân chậm dần: “Y tá ở lại cầm súng chặn địch…”. Cả nhóm lặng nhìn nhau.
Xung quanh im phăng phắc, chỉ còn tiếng nước nhỏ tí tách, tiếng gió lèn qua khe núi như tiếng tù và năm xưa. Bỗng phía trước vọng lại tiếng sủa:
– Gâu! Gâu! Gâu!
Ánh đèn pin của ma Toi xuất hiện:
– Theo ta!
Con Đóc chạy trước vài mét, mũi ghé sát nền, lúc hít hà đánh hơi lúc dừng lại chờ mọi người, hệt như một chiến sĩ trinh sát. Đột nhiên nó khựng lại, hai tai dựng đứng rồi ngoạm gấu quần Y-Ben kéo mạnh sang bên.
– Ê ê làm gì vậy?
Ngay lúc ấy “…ầm…” một mảng đất đá từ vách núi bất ngờ trượt xuống, đổ sầm đúng chỗ Y-Ben vừa đứng, bụi đất tung mù mịt.
Y-Ben nhìn đống đất đá trân trân rồi đưa tay ôm ngực:
– Tim mình tọt xuống đầu gối rồi!
– Con Đóc nhặt tim trả lại kìa! – Minh vỗ vỗ lưng Y-Ben.
Ma Toi ôm chầm con Đóc, xoa đầu nó thật lâu:
– Cám ơn mày nhiều lắm, đứa trẻ ngoan!
Con Đóc thè lưỡi thở khì khì, quẫy đuôi. Lòng hang rộng dần, ánh sáng từ lỗ thông hơi rọi xuống từng vệt dài. Đi thêm một quãng, con
Đóc dừng lại trước một mỏm đá phủ rêu. Nó cào liên tục và rên ư ử. Ma Toi quét đèn pin và nhanh chóng tiến lại. Dưới chân con Đóc lấp ló một mảnh vải màu xanh đã ngả màu nâu đất. Ông nhặt lên, giũ sạch lớp đất dày bám trên mảnh vải:
– Là tăng võng.
Y-Moih nhắm mắt, tự nhiên cơ thể cậu có một luồng điện chạy dọc lên đầu…
Mảnh vải vừa chạm tay đã rã ra, rách nát. Hân mở to mắt:
– Có người từng ở đây!
– Ừ, từ rất lâu rồi – Ma Toi gật đầu.
– Cái hộp, có một cái hộp – Minh reo lên rồi chỉ tay qua phía gộp đá.
Một chiếc hộp sắt nhỏ nằm nép trong hốc đá, trên nắp vẫn còn lờ mờ dấu thập đỏ.
– Kho báu – Y-Ben thì thào.
Nắp hộp bật mở. Không có kho báu.
Bên trong có vài cuộn băng gạc đã biến thành màu vàng sẫm, chiếc kéo hoen rỉ, mấy lọ thủy tinh còn ít thuốc bột.
– Hộp cứu thương của các chiến sĩ quân y. – Giọng ma Toi khác lạ.
Đây cũng là kho báu! – Hân nhìn thật lâu.
Rồi Hân mở sổ: “…gạo chỉ đủ nấu cháo cho thương binh nặng. Thuốc kí ninh cũng còn rất ít. Sốt thì đắp khăn ướt, vết thương thì hái lá thuốc đắp lên…”.
Không ai nói thêm câu nào.
Ma Toi nhẹ nhàng đặt chiếc hộp lại vị trí cũ:
– Không được làm xáo trộn mọi thứ ở đây!
Cả bọn khẽ đáp: “Dạ!”.
Ma Toi tiếp tục quan sát, nền hang bằng phẳng lạ thường. Ông quỳ xuống gạt gạt lớp đất cạnh vách hang:
– Các con nhìn đây!
Dưới ánh đèn hiện lên những cọc tre đã mục nhô lên khỏi mặt đất, cạnh đó là mấy chiếc nạng tre đã mục nát:
– Có thể nơi đây từng mắc võng cho thương binh, còn những chiếc nạng dành cho những chiến sĩ bị thương ở chân.
Con Đóc lại chạy sục sạo. Ánh đèn pin của “hai chú cháu” khuất sau khúc ngoặt. “Nền đất khô, trải bạt cho thương binh nhẹ nằm… Có người vừa tỉnh sau cơn sốt mê man đã đòi cầm súng…”.
Hân đưa tay dò từng chữ. Bốn đứa trẻ lặng lẽ quan sát xung quanh.
Lồng ngực Y-Moih bỗng nóng ran. Cảm giác như hơi ấm của những người năm xưa như còn quanh quất đâu đây.
Một cơn gió lướt qua…
Con Đóc đang sục sạo bỗng dựng đứng hai tai, nó không sủa mà chăm chăm nhìn vào khoảng tối phía trước. Rồi từ từ bước chậm rãi, như thể nó vừa đánh hơi được điều gì đó.
Nó cúi sát nền đất, hít hít rồi cào mạnh…
Minh bước nhanh tới, nhặt được một chiếc lược màu trắng bạc đã hoen ố:
– Chú bộ đội cũng chải đầu à!
– Chắc là của cô y tá! – Y-Ben cười.
– Ma Toi đã dặn không được làm xáo trộn các thứ mà – Hân nghiêm mặt.
Ma Toi cầm chiếc lược, ông lặng người. Trên thân lược còn dòng chữ mờ mờ: “Trường Sơn 1971 – Thương nhớ tặng em!”. Tiếng cười chợt tắt, như phút mặc niệm tưởng nhớ người chiến sĩ ấy.
Hân mở sổ, trang cuối: “… Không nghe tiếng tù và, không ai trở lại…”. Trang giấy dừng ở đó, nét chữ nguệch ngoạc như bị ngắt giữa chừng. Bên kia khúc quanh, con Đóc vẫn miệt mài tìm kiếm. Rồi bất ngờ nó rít lên từng hồi rất lạ. Hai chân trước nó cào mạnh lên đám lá mục giữa hai khe đá.
– Đóc, gì nữa vậy? – Minh định lao tới.
– Đứng yên! – Giọng ông tuy nhỏ nhưng dứt khoát.
Ma Toi bước chậm đến. Ông quỳ xuống, gạt từng nắm lá mục, từng viên đá nhỏ. Rồi, bàn tay ông bỗng dừng lại. Không ai biết ông đã nhìn thấy điều gì. Chỉ thấy ông ngước mặt lên, nhắm mắt rất lâu rồi kéo mớ lá phủ lại như cũ.
– Về thôi các con!
Hân ngơ ngác:
– Có gì ở đó vậy ma?
Ma Toi lắc đầu. Y-Moih định hỏi nhưng bắt gặp đôi mắt đỏ hoe của cha nên thôi. Ma Toi đứng cúi đầu rất lâu về phía khe đá. Bọn trẻ cũng làm theo.
Xa xa từng giọt nước vẫn đều đặn rơi tí tách xuống nền đá như nhịp đồng hồ đếm thời gian…
Trên đường ra khỏi hang, không còn tiếng cười. Con Đóc chậm rãi. Minh lặng lẽ cất đèn pin vào túi. Y-Ben bám sát ma Toi. Hân ôm cuốn sổ nhỏ trước ngực như ôm một điều gì đó thiêng liêng quý giá.
Y-Moih đi sau cùng, ngoái lại nhìn cửa hang. Những tán cây cổ thụ vẫn lay lay trong gió. Cậu có cảm giác vẫn như có ai đó đang dõi theo.
9.
Mấy ngày sau, con đường dẫn vào hang bỗng đông hơn thường lệ. Các chú bộ đội, cán bộ và những người làm công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ mang theo dụng cụ tiến vào rừng.
Con Đóc háo hức nhất. Từ lúc mặt trời còn ngái ngủ nó đã quanh quẩn bên chân Ma Toi. Lúc ngửi cái gùi, lúc hít chiếc gậy đi rừng. Hình như nó biết hôm nay nó được nhận một nhiệm vụ thật đặc biệt.
Trên cành mít, con sóc nhen ngồi ôm trái chuối sáng sớm ma Toi đặt bên gốc. Nó điềm tĩnh nhấm nháp từng miếng, mắt lơ đễnh nhìn xuống mọi người! Ma Toi đi đầu.
Những bước chân rất khẽ như sợ làm động giấc ngủ của núi rừng.
Y-Moih, Hân, Minh, Y-Ben, H’Nhi, H’Mai chỉ được đi theo tới cửa phụ của hang. Nơi dòng suối biến mất xuống lòng đất. Cả nhóm ngồi đợi.
– Con Đóc được đi với các chú bộ đội, sĩ cả đời! – Minh xuýt xoa.
– Hôm đó không có nó bảo vệ sao mình dám khám phá hang, nhờ công nó nhiều. – Y-Moih gật gù.
– Chiến sĩ Đóc xuất sắc!
Tiếng cười tan nhanh giữa núi rừng còn đẫm sương. Rồi tất cả im lặng. Thời gian trôi chậm lạ thường. Mãi đến gần trưa, đoàn người mới bước ra. Đi đầu là hai chú bộ đội nâng trên tay chiếc hộp hình chữ nhật phủ lá cờ Tổ quốc. Phía sau, mọi người đều lặng lẽ, trang nghiêm.
Không ai nhắc, bọn trẻ đều đứng bật dậy. Minh và Y-Ben tháo mũ vải. Y-Moih vuốt lại mái tóc. Hân ôm chặt quyển sổ trước ngực. Tất cả cùng đứng nghiêm.
Ma Toi lặng lẽ bước bên cạnh. Con Đóc cũng lặng thinh theo sau.
Gió từ hang Gió lại thổi ra mát rượi giữa trưa hè. Như lời tạm biệt của núi rừng với người chiến sĩ hơn nửa thế kỷ đã được trở về cùng gia đình và đồng đội!
LÊ PHA LÊ
