(VNGL – Thời sự). Chiều 25.02 (nhằm mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Lăng Ông Nam Hải – Vạn đầm Xương Lý (phường Quy Nhơn Đông) đã diễn ra lễ khai mạc Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý.
Dự lễ khai mạc có bà Nguyễn Thị Thanh Lịch – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; bà Đỗ Thị Diệu Hạnh – Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo phường Quy Nhơn Đông cùng đại diện các sở, ban, ngành và đông đảo Nhân dân, du khách.
Lễ hội cầu ngư tại vạn đầm Xương Lý đã hình thành cách đây hơn 200 năm, gắn với sự ra đời của Trường Lăng (còn gọi là Lăng Ông Nam Hải), là lăng thờ cá Ông được lập vào năm 1815. Đến năm 1839, lễ hội chính thức được tổ chức tại vũng Nồm, đầm Hưng Lương. Trải qua nhiều lần trùng tu, tái thiết, các nghi thức dần được phục dựng đầy đủ, trang trọng, trở thành sự kiện văn hóa – tâm linh quan trọng thường niên của ngư dân địa phương.
Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý có hệ thống nghi lễ cổ truyền đặc sắc như: lễ cung nghinh thủy lục (rước thần Nam Hải từ biển về lăng), lễ tỉnh sinh, đại lễ tế thần, nghi thức lưới đăng, chèo bả trạo tại Lăng Ông, lễ khởi ca… Các nghi thức được thực hiện trang nghiêm, thể hiện đậm nét tín ngưỡng thờ cá Ông – vị thần hộ mệnh của ngư dân miền biển.
Đan xen phần lễ là phần hội sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc trưng như: bơi thúng, lắc thúng, kéo co trên bãi biển, hội chọi gà dân gian; đặc biệt là chương trình nghệ thuật ca kịch Bài chòi và biểu diễn hát Bội phục vụ Nhân dân và du khách, tạo nên không khí rộn ràng những ngày đầu xuân.
Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý được tổ chức như một nghi lễ tri ân, thể hiện lòng tôn kính đối với thần Nam Hải, gửi gắm ước nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, ngư dân vươn khơi an toàn, khai thác hải sản trúng mùa, đầy ắp khoang thuyền. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là dịp để người dân địa phương quảng bá những giá trị di sản văn hóa đặc sắc của cư dân miền biển cùng vẻ đẹp thiên nhiên hữu tình đến du khách trong và ngoài nước; hưởng ứng mạnh mẽ Năm Du lịch quốc gia, tạo động lực phát triển kinh tế biển, thúc đẩy du lịch cộng đồng và nâng cao đời sống văn hóa ở cơ sở.
Tháng 12.2024, Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc và sức sống lâu bền của một lễ hội truyền thống đặc sắc nơi miền biển. Trong năm 2026, UBND phường Quy Nhơn Đông có kế hoạch phát triển, đề xuất UBND tỉnh xem xét nâng cấp lễ hội lên quy mô cấp tỉnh.
Lễ hội thường được tổ chức từ ngày 9 đến 11 tháng Giêng âm lịch hằng năm. Riêng năm nay, chuỗi hoạt động hưởng ứng đã khởi động từ mồng Hai Tết Bính Ngọ và sẽ tiếp tục kéo dài đến hết Rằm tháng Giêng, tạo không khí vui xuân sôi nổi, lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng.
PHI NGUYỄN
