(VNGL – Thời sự). Từ ngày 18 đến 20.3 (tức ngày 30 tháng Giêng đến mùng 2 tháng Hai âm lịch), UBND xã Tuy Phước Bắc tổ chức Lễ hội truyền thống Chùa Bà – Cảng thị Nước Mặn tại Di tích lịch sử – văn hóa Chùa Bà (thôn An Hòa, xã Tuy Phước Bắc).
Năm nay, bên cạnh phần khai lễ theo nghi thức Nhà nước, lễ hội nổi bật với các nghi lễ cổ truyền mang đậm tín ngưỡng dân gian như: nghinh thần – rước sắc, rước biểu trưng ngư – tiều – canh – mục; lễ tế Thiên hậu Thánh mẫu (tế Bà), Thai sanh Thánh mẫu, Thành hoàng Bản cảnh; khai kinh cầu quốc thái dân an… Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động phong phú: thi đấu bóng chuyền, hội đánh Bài chòi dân gian, các trò chơi truyền thống, biểu diễn hát Bội…, phục vụ đông đảo người dân và du khách thập phương về tham dự.
Năm 2022, Lễ hội Chùa Bà – Cảng thị Nước Mặn đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Thông qua việc tổ chức các nghi lễ và hoạt động văn hóa, lễ hội góp phần tái hiện thời kỳ hưng thịnh của cảng thị Nước Mặn xưa, đồng thời gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân gian và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.
Năm nay, lễ hội được địa phương chú trọng nâng cao quy mô, chất lượng tổ chức, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân, đồng thời quảng bá giá trị di sản đặc sắc đến du khách, hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia – Gia Lai 2026.
| Lễ hội Chùa Bà – Cảng thị Nước Mặn là một trong những lễ hội truyền thống có quy mô lớn, hình thành sớm ở Bình Định, với lịch sử hơn 400 năm. Từ những năm 1610, khi Cảng thị Nước Mặn bước vào thời kỳ phồn vinh, người Hoa từ Quảng Đông, Phúc Kiến di cư đến đây lập nghiệp. Khi đó, khu vực thôn An Hòa ngày nay là nơi tọa lạc cảng thị Nước Mặn. Người Hoa mở phố buôn bán sầm uất, cùng với các hình thức tín ngưỡng, họ đã lập chùa Bà (Thiên Hậu miếu) để thờ cúng. Chùa Bà là nơi thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, người thường cứu vớt tàu thuyền gặp nạn. Buổi đầu, chùa Bà chỉ là một ngôi miếu nhỏ để phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của một bộ phận Nhân dân. Họ thường đến đây để đi lễ, tỏ lòng cảm ơn Thiên Hậu Thánh Mẫu đã phù hộ cho họ di cư an toàn, cuộc sống no đủ. Về sau, khi đã an cư lạc nghiệp, một số thương nhân đã đóng góp tiền của, tu bổ cho miếu thêm khang trang và to đẹp hơn. Từ đó tên gọi “Chùa Bà” ra đời. Khi các cư dân hòa nhập với cuộc sống người Việt, nhiều yếu tố văn hóa được người Việt tiếp thu và ngược lại. Chùa Bà đã trở thành tín ngưỡng chung cho cả người Việt lẫn các sắc tộc đã định cư nơi này. Lúc này khách thập phương lui tới chùa đông đảo hơn, hình thức tín ngưỡng cũng dần lớn lên, Lễ hội Chùa Bà – Cảng thị Nước Mặn dần hình thành và được duy trì, lưu giữ. |
PHI NGUYỄN
