(VNGL – Chân dung văn nghệ sĩ). Hùng Hoa Lư tên thật là Trần Văn Hùng đến với nghệ thuật bắt đầu từ nhiếp ảnh trên mảnh đất Bắc Tây Nguyên. Từ những chuyến điền dã ở khắp các buôn làng và sự nỗ lực với nghề, anh đã giành được nhiều thành tựu nhiếp ảnh đáng nể. Rồi anh quay phim. Việc anh quay hàng nghìn thước phim lưu giữ các di sản văn hóa truyền thống bản địa được Bảo tàng Pleiku (tên cũ là Bảo tàng Gia Lai) đánh giá cao. Chụp ảnh, quay phim chưa đã, anh lại bước sang lĩnh vực hội họa và đĩnh đạc gia nhập Hội Mỹ thuật Việt Nam khi tuổi đã ngót bảy mươi.
Từ mấy chục năm qua, trên khắp các nẻo đường Bắc Tây Nguyên, hình ảnh chàng nghệ sĩ với mái tóc bồng bềnh trên chiếc Honda như con ngựa nhà trời với lỉnh kỉnh máy móc làm nghề không còn xa lạ gì với bà con các buôn làng từ đô thị đến vùng biên ải xa xôi, hẻo lánh; từ thượng nguồn sông Ba đến các buôn người Jrai Mthur ở hạ lưu… Anh nói, nếu tính cung đường đi lại ở mảnh đất bazan này, những năm qua, có thể đã qua mấy vòng Trái đất rồi. Nhiều lần bị té ngã đến gãy chân do đường đi hiểm trở nhưng niềm đam mê cháy bỏng đã thôi thúc anh tiếp bước…
Ảnh nghệ thuật của Hùng Hoa Lư đặc thù về đề tài Tây Nguyên với buôn làng, không gian văn hóa đại ngàn và những con người của núi rừng thuần phác, nguyên sơ. Hàng trăm tác phẩm nhiếp ảnh của anh đã chạm đến cảm xúc của công chúng yêu nghệ thuật trên mảnh đất bazan huyền ảo, nhiều tác phẩm đoạt giải quốc gia, quốc tế. Các tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật theo mô tip tả chân, có chiều sâu, gây ấn tượng cho người xem có thể kể như: “Hiện tại và tương lai”, “Người mẹ Ayun Pa”, “Chiều đông”, “Ấm cúng”…
Không dừng ở những phút bấm máy tả thực, Hùng Hoa Lư đi vào sáng tạo góc ảnh “ý tưởng”. Tác phẩm “Ước mơ vùng cao” tham gia giải quốc gia về “Ảnh ý tưởng” đã diễn tả khát vọng, ước mơ của thế hệ tương lai được đánh giá cao…
Khi những góc ảnh tĩnh không lột tả hết được ý tưởng trong quá trình thâm nhập thực tế ở các buôn làng với những phong tục tập quán, văn hóa truyền thống của đồng bào bản địa, nghệ sĩ Hùng Hoa Lư lại dùng đến máy quay phim, kể cả flycam hiện đại bay ở tầm cao để bao quát được không gian rộng và ghi đầy đủ hơn những sinh hoạt văn hóa ngoài thiên nhiên. Để đồng hành với tình yêu Tây Nguyên, anh không chỉ bỏ công bỏ sức một cách hồn nhiên mà còn phải đầu tư tài chính khá lớn để mua sắm các thiết bị, phương tiện hành nghề và tự học hỏi, sử dụng thành thạo công nghệ hiện đại.
Hàng nghìn thước phim video được quay, dựng bài bản từ các lễ hội truyền thống trong nông nghiệp hay vòng đời người như: lễ bỏ mả, lễ cúng giọt nước, cúng nhà rông mới, lễ mừng lúa mới của đồng bào Bahnar, Jrai… Bên cạnh những thước phim quý giá từ thực tế, nghệ sĩ Hùng Hoa Lư còn quay phim lưu trữ các buổi phục dựng lễ hội do ngành Văn hóa địa phương tổ chức, các ghi chép bằng hình ảnh dệt thổ cẩm, tạc tượng, chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống… nhằm bảo tồn các di sản văn hóa độc đáo mà trong xu thế đô thị hóa dễ bị lãng quên. Có thể nói, bộ sưu tập về di sản văn hóa phía Tây Gia Lai được lưu trữ của Hùng Hoa Lư cho đến nay hiếm ai có được…
Để quảng bá những sản phẩm văn hóa dân tộc bản địa, Hùng Hoa Lư đã lập trang youtube “Văn hóa Tây Nguyên” nhằm giới thiệu rộng rãi trên khắp thế giới với hàng vạn người theo dõi thường xuyên.
Song có lẽ cái duyên cuối đời của người nghệ sĩ đa tài này là hội họa. Anh “nhập môn” mỹ thuật ở độ tuổi xấp xỉ 70. Hùng Hoa Lư tâm sự rằng, khi anh rời nghề giáo, cái nghề kiếm sống đầu tiên ở đô thị cao nguyên này là vẽ truyền thần. Không ngờ cái thú vui cầm cọ vẽ từ thời sinh viên đã giúp anh đi qua những ngày gian khó.
Qua nhiều năm miệt mài sáng tạo, Hùng Hoa Lư chuyển sang lĩnh vực mỹ thuật đầy tự tin với lần đầu triển lãm “Mắt núi” ở Pleiku với 56 tác phẩm đủ chất liệu: sơn dầu, acrylic, tranh bút lửa, tranh ghép gỗ, đồ họa… Bút pháp tả thực, xử lý màu sắc hài hòa, bố cục cân đối, nhiều tác phẩm được giới chuyên môn đánh giá cao và đông đảo người xem yêu thích, như: “Bóng núi”, “Mẹ núi”, “Nỗi buồn của rừng”, “Tái sinh”, “Hơi ấm Jrai”… Thành công ban đầu này đã khích lệ người “họa sĩ trẻ”, để anh tiếp tục sáng tác. Chỉ một năm sau, bên cạnh những chất liệu quen thuộc, Hùng Hoa Lư mạnh dạn đưa thêm chất liệu khó tính – sơn mài vào sáng tác. Và mới đây, nhân một năm sáp nhập tỉnh, sau sự kiện Đại hội Hội Văn học – Nghệ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I thành công tốt đẹp, họa sĩ Hùng Hoa Lư có cuộc triển lãm mỹ thuật lần thứ II tại Pleiku với chủ đề “Rừng biển một nhà”. Cuộc triển lãm diễn ra tại khu Plây Cồng chiêng nơi khuôn viên du lịch làng Ớp với 66 tác phẩm được trưng bày. Cuộc triển lãm lần này đem đến một không gian rộng mở hơn, có biển có núi, chung hòa một niềm vui với cảnh sắc và thiên nhiên kỳ thú, ý tưởng táo bạo, như: “Chung một niềm vui”, “Giấc mơ đại ngàn”, “Chung đôi”, “Hòa điệu” và bộ ba tác phẩm: “Ông cháu”, “Dỗi”, “Phía sau”…
Bạn trẻ yêu mỹ thuật và các em mới bước vào nghề cầm cọ vẽ ở Gia Lai nhìn thấy và học hỏi ở nghệ sĩ Hùng Hoa Lư một năng lượng lao động sáng tạo không ngừng nghỉ, một sự đam mê vượt qua quy luật thời gian và một sự cống hiến vô tư đem đến cho đời cái đẹp vĩnh hằng.
BÙI QUANG VINH
