(VNGL – Tản văn). Tôi nhớ chiều ấy khi ngồi lặng nhìn mặt hồ mênh mang, nghe gió thổi qua hàng thông rì rào, bỗng thấy lòng mình như được ai đó vỗ về, an ủi. Biển Hồ Pleiku, hay Hồ T’Nưng trong tiếng Jrai, Bana, không chỉ là một thắng cảnh, với tôi, nơi này giống như một người bạn tri kỷ, biết lắng nghe những nỗi niềm sâu thẳm, biết giữ kín những lời thầm thì dẫu tôi chưa bao giờ nói ra.
Người ta gọi Biển Hồ là “đôi mắt Pleiku”. Quả đúng như vậy! Đứng từ trên cao nhìn xuống, mặt hồ xanh biếc, tròn đầy, long lanh như đôi mắt biết cười giữa đại ngàn thăm thẳm. Nhưng trong ánh mắt ấy, ngoài niềm vui, còn có cả nỗi buồn, cả những ký ức xa xưa gắn với truyền thuyết và đời sống của bao thế hệ.
Tôi thường nghĩ, Biển Hồ chính là tấm gương soi bóng Pleiku, soi rõ nét thiên nhiên, soi cả phận người nơi cao nguyên lộng gió.
Con đường dẫn vào Biển Hồ là một trong những con đường đẹp nhất tôi từng đi qua. Hai hàng thông thẳng tắp như đôi bờ vai dịu dàng mở lối, gió luồn vào tán lá tạo thành bản nhạc vi vu bất tận. Có khi, nắng xuyên qua kẽ lá, rải xuống mặt đường những vệt vàng loang lổ, đẹp đến mức tưởng chừng chỉ cần đưa tay ra là có thể hứng lấy một mảnh nắng để mang về. Tôi thường chậm bước, bởi sợ đi nhanh quá sẽ bỏ quên âm hưởng của rừng, bỏ quên tiếng thì thầm của gió.
Biển Hồ rộng mênh mông, nước xanh thay đổi theo sắc trời, sáng thì biêng biếc như mắt trẻ thơ, trưa thì lấp lánh như ngọc, chiều lại bảng lảng sương mờ, gợi cảm giác mông lung như một cõi mộng. Những buổi sớm mai, mặt hồ phủ một lớp sương trắng, chỉ còn thấp thoáng mấy bóng thuyền độc mộc, khiến tôi liên tưởng đến một bức tranh thủy mặc. Còn khi hoàng hôn buông xuống, Biển Hồ như khoác tấm áo tím nhạt, lặng lẽ thu hết ánh sáng cuối ngày vào lòng mình.
Người Jrai, Bana kể rằng, xưa kia nơi đây là một ngôi làng trù phú, nhưng vì một trận động đất khủng khiếp mà chìm xuống, để lại hồ nước mênh mông. Câu chuyện dẫu nhuốm màu huyền thoại, nhưng khi ngồi bên hồ, tôi vẫn nghe thấp thoáng như có tiếng gọi từ lòng sâu, tiếng vọng của thời gian đã qua. Mỗi con sóng nhỏ lăn tăn trên mặt hồ như một lời thì thầm từ quá khứ. Biển Hồ, theo cách ấy, không chỉ là hồ nước, mà còn là ký ức, là niềm tin, là nỗi nhớ thương của nhiều thế hệ…
Tôi nhớ lần đầu được bạn chở bằng xe máy ra thăm Biển Hồ. Con đường ngoằn ngoèo, dốc cao, gió cứ thốc vào áo lạnh buốt, nhưng lòng lại rộn ràng. Khi hồ bất ngờ hiện ra trước mắt, tôi ngỡ mình vừa đi lạc vào một thế giới khác. Một thế giới trong veo, mát lành, không vướng bụi trần. Hôm ấy, chúng tôi ngồi bên bờ, thả chân xuống mặt đất ẩm, im lặng nhìn mặt hồ. Không ai nói gì nhiều, nhưng trong im lặng ấy, tôi cảm thấy sự kết nối kỳ lạ: giữa người với người, giữa người với thiên nhiên. Có lẽ đó cũng là một dạng thầm thì mà Biển Hồ ban tặng, không phải bằng lời, mà bằng sự hiện diện tĩnh lặng.
Đêm ở Pleiku, nhớ Biển Hồ, tôi vẫn nghe tiếng sóng vỗ vào bờ, dù thực ra mặt hồ thường hiền hòa, ít gợn. Đó có lẽ là tiếng sóng trong lòng tôi, những gợn sóng của ký ức, của mong manh, của khao khát tìm về chốn bình yên. Biển Hồ không gầm gào dữ dội như biển lớn, mà dịu dàng, bao dung. Nó giống như bàn tay mẹ, khẽ đặt lên vai con để vỗ về sau những chông chênh, đổ vỡ.
Có lần tôi trở lại Biển Hồ một mình. Ngồi bên mép nước, tôi soi bóng mình xuống, thấy một khuôn mặt lẫn lộn giữa nỗi buồn và niềm vui. Nước hồ phản chiếu tất cả, cả bầu trời cao nguyên xanh thẳm, cả mây trắng bồng bềnh, và cả những đám mây mù giăng kín. Tôi chợt nhận ra, đời người cũng như Biển Hồ, khi thì phẳng lặng, khi thì gợn sóng, khi thì sáng trong, khi lại mờ ảo. Nhưng tự thân hồ nước không mất đi, chỉ đổi thay dáng vẻ theo từng mùa, từng khoảnh khắc. Và con người cũng vậy, ta vẫn ở đó, chỉ là mang những sắc thái khác nhau trong từng đoạn đường đời.
Rời Biển Hồ, tôi mang theo cảm giác như vừa rời một cuộc trò chuyện thầm kín. Cuộc trò chuyện không có câu chữ, nhưng để lại âm vang rất lâu. Trong sự thầm thì của Biển Hồ, tôi thấy mình dịu xuống, thấy những ưu phiền đời thường không còn quá nặng nề. Có lẽ, chúng ta ai cũng cần một nơi như thế, một chốn lặng yên, để soi bóng và lắng nghe chính bản thân mình.
KIM LOAN
