(VNGL – Truyện ngắn). Trăng lọt qua kẽ lá vẽ xuống nền gạch ẩm những hình thù loang lổ, méo mó. Ngoài khung cửa, một chiếc bóng nhỏ bé lướt qua. Trong màu áo trắng ngà loang loáng, thoạt nhìn Lam nhận ra bóng một cô bé qua ô kính ướt át và mờ nhòe, vóc dáng mảnh dẻ khẽ run như vừa bước ra từ cơn mưa ướt át.
Những giọt nước còn đọng lại trên lá phản chiếu luồng ánh sáng xanh xao và buốt lạnh. Gió cuộn về lật từng tán nguyệt quế, thốc vào phòng mùi hăng hắc của đất ẩm. Cô bé đã đi rồi hay vẫn lẩn khuất đâu đó sau cội hoàng lan ven tường? Lam dán mắt vào khung cửa dõi theo. Chỉ còn tiếng mưa nhỏ giọt tí tách rơi từ trên mái xuống thềm, lẫn trong đó tiếng côn trùng rỉ rả như than khóc. Không dưng Lam rùng mình, nghe một luồng hơi lạnh vừa lướt qua cửa sổ. Với tay định kéo tấm rèm, Lam giật mình trước vệt sáng vừa lóe lên từ chiếc gương soi ở góc phòng, sau ô kính dường như có chiếc bóng đang chờn vờn. Trong cơn hốt hoảng, cô không xác định được đó là ảo giác? Nhành cây lay động? Hay chiếc bóng của cô bé ban nãy vừa lướt qua?
Ngôi nhà u tịch phảng phất vẻ lạnh lùng, xưa cũ, nằm lọt thỏm giữa khu vườn rộng thênh, um tùm ngâu và nguyệt quế, vài cội cây lâu năm đan tán rậm rạp ngỡ như nắng không xiên nổi qua tán lá. Ngày đầu đến thuê trọ, Lam đã yêu sự tĩnh lặng nơi đây. Bên hiên, bầy sẻ nâu lững thững dạo chơi dưới cái nắng hanh hao, chúng thân thiện, quẩn quanh sẻ chia khoảng sân nhỏ cùng cô.
Căn phòng trọ nằm cuối hành lang, cạnh đó, khóm dành dành trắng vươn qua cửa sổ, đêm đến lại âm thầm tỏa hương. Đối diện là bậc cầu thang gỗ bạc phếch nằm phơi mình giữa trời như bị bỏ quên từ lâu lắm rồi, mỗi bước chân dẫm lên lại phát ra tiếng cót két rờn rợn. Ông cụ chủ nhà đưa cô đi xem một vòng, dặn dò “Muốn phơi quần áo thì đi qua cầu thang này, trên đó có nắng. Cây cối trong vườn thỉnh thoảng cô tưới giúp tôi”. Sau khi thỏa thuận mọi thứ trong hợp đồng, cô dọn đến ở.
Trong phòng có duy nhất ô cửa sổ quay về hướng bắc, đêm đến gió hun hút lùa qua khe buốt lạnh nhưng bù lại ban ngày yên tĩnh và thoáng đãng. Có vài món đồ cũ kỹ không rõ của chủ nhà hay người thuê trước đã rời đi: Một chiếc bàn gỗ thông màu nâu nhạt với những vân gỗ khá đẹp mắt, một chiếc ghế tựa đã tróc sơn được kê trong góc. Trên tường, chiếc gương soi hình bầu dục viền đồng chạm trổ khá tinh xảo đã hoen gỉ nhiều. Lam đến trước chiếc gương, nhìn vào, bên trong phản chiếu một gương mặt lờ đờ nhợt nhạt như người vừa ốm dậy, có lẽ do tấm gương đã cũ mờ. Trong phòng, mùi gỗ ẩm, mùi vôi và một thứ mùi là lạ vương vất. Lam bắt tay vào dọn dẹp, phát hiện phía bên trên ô cửa có một kệ gỗ được lắp dựng công phu, trong đó chẳng có gì ngoài một nhành hoa đã khô cong từ bao giờ. Cô định lấy xuống bỏ đi nhưng tần ngần một lúc lại thôi, biết đâu nhành hoa đó là kỷ niệm của một người đã từng sống trong căn phòng này.
Đêm đầu tiên lạ nhà, cô trằn trọc đến gần sáng mới thiếp đi. Ngoài vườn chốc chốc lại vọng vào tiếng sục sạo trong bụi cỏ, tiếng dế ri lên từng hồi u uẩn. Con hẻm về đêm càng yên ắng, nghe được cả tiếng lá khẽ rơi trên bậc thềm, họa hoằn mới có một tiếng xe máy vụt qua rồi im bặt. Liên tục mấy đêm đầu, cô thức dậy pha ly mật ong nóng nhấp vài ngụm, nhìn ra màn trời đêm.
Ngoài hành lang có tiếng dép lạo xạo đi lại, bước chân dù cố nhón vẫn gây ra tiếng động. Cô lùi vào tường, sống lưng lạnh toát khi tiếng chân rón rén qua thềm rồi dừng lại trước cánh cửa phòng. Liên tưởng đến những vụ cướp bóc đột nhập lúc nửa đêm, cô hoang mang khi nhớ ra, ngôi nhà gần như biệt lập với thế giới bên ngoài bởi những rào cây cao vút. Từ cửa đi, một luồng gió lạnh thốc vào. Cánh cửa tự động mở rồi chầm chậm khép lại. Chưa kịp định thần, Lam đã nhận ra bóng cô bé ban nãy đã vào đến giữa phòng. Nhìn từ phía sau, qua ánh đèn ngủ yếu ớt, Lam đoán cô bé chừng mười hai tuổi, vóc người mảnh dẻ trong chiếc váy hoa nhạt màu. Cô bé đứng sững, ngơ ngẩn nhìn quanh phòng rồi dừng lại trước chiếc đồng hồ tích tắc trên tường, rất lâu mới lặng lẽ ngồi vào bàn, lấy ra quyển sổ, hí hoáy viết.
Mọi thứ êm ru. Không một tiếng động.
Lam ngỡ như không khí trong phòng đặc quánh lại, hoang mang không hiểu cô bé kia là ai, từ đâu đến? Đêm hôm sao tự tiện vào phòng người khác? Nếu là con cháu của chủ nhà, sao không vào phòng ở nhà trên, mà chọn phòng này, lúc cô đang ngủ? Ngày mai cô có nên gọi điện trao đổi với ông cụ về việc này? Hay im lặng đợi xem sự việc có lặp lại? Bao nhiêu câu hỏi được đặt ra. Gió lại len qua khe thốc tấm rèm lên phần phật như sắp có giông. Lam se sẽ ngồi dậy chốt chặt móc cửa, trong tích tắc quay lại đã không còn thấy cô bé ngồi ở đó. Lam chết lặng. Làm sao chỉ trong nháy mắt cô bé đó có thể bước ra khỏi phòng nhanh đến thế? Cảm giác rờn rợn len lỏi càng lúc càng rõ rệt. Cô trùm chăn nằm im thin thít rồi thiếp đi cho đến khi những tia nắng đầu ngày rọi qua khung cửa.
Uể oải ngồi dậy, việc đầu tiên cô lao về phía cánh cửa kiểm tra ổ khóa. Chốt cài và khóa không hề suy suyển, cũng không có dấu vết gì khác thường. Vậy đêm qua cô bé đó đã đột nhập vào phòng bằng cách nào? Hay đó chỉ là cơn ác mộng? Đầu óc mụ mị, cô thừ người liên tưởng đến những bộ phim kinh dị.
Nắng lên, cô ra vườn dạo một vòng, ghé mắt qua từng ô cửa sổ quan sát. Đồ đạc ở mỗi phòng gần như vẫn còn nguyên. Nếu chưa từng trò chuyện với ông cụ thì cô sẽ nghĩ rằng mọi sinh hoạt của gia đình này vẫn ở đây. Chỉ căn bếp là lạnh lẽo, trần nhà giăng kín tơ nhện, buông rủ như những tấm màn phủ lên những vết tích mờ nhòe của đời sống bị thời gian bỏ quên.
Những đêm tiếp theo, cô bé không xuất hiện. Một tuần yên ả khép lại. Lam bắt đầu quen với mọi thứ nơi đây, quen với sự yên tĩnh hiếm có giữa một thành phố ồn ào khói bụi. Cô thấy mình may mắn khi tìm được chỗ ở ưng ý này, mà giá cả lại khá rẻ so với những nơi cô từng trọ.
Nhận quyết định công tác hai tuần, cô lên đường về miền trung du nắng cháy. Vẫn là những triền đồi cỏ úa, gió hun hút thổi từ bìa rừng khô, mang theo mùi đất nẻ và bụi đỏ. Hai tuần, đêm nào giấc ngủ cũng chập chờn, không hiểu sao cô luôn trong trạng thái lưng chừng giữa kiệt sức và mê sảng. Có đêm, cô mơ thấy chiếc xe chở mình lao thẳng vào vách núi, tiếng kim loại rít lên nghiến qua đá sắc lẹm. Đêm khác, một cơn sóng đen ngòm từ đâu tràn đến cuốn phăng cô vào lòng biển lạnh. Lần nào choàng tỉnh, mồ hôi cũng lạnh ướt lưng áo, cô thầm mong chuyến đi chóng kết thúc.
Ngày trở về, từ đầu hẻm nhìn vườn cây um tùm cô đã thấy nhẹ người. Đẩy cánh cửa bước vào, cô khựng lại trước chiếc bình hoa trên bàn rơi xuống sàn vỡ tan từ bao giờ, nhành hoa tươi hôm nào cũng đã khô cong. Mọi thứ đều phủ một lớp bụi mờ. Cô mở tung cánh cửa. Ngoài kia, khóm dành dành hôm cô đi mới hé nụ, giờ đã trĩu hoa, vài cánh mỏng héo úa rụng xuống trắng xóa trên nền đất ẩm. Nghỉ ngơi cho lại sức, cô bắt đầu lau chùi nhà cửa, tiện tay lau cả cái kệ bỏ không phía bên trên để cất vào đó tài liệu lưu trữ. Lau đến ngăn trong cùng, tay chạm phải một cuốn sổ bìa cứng, cô lấy xuống phủi bụi. Đó là cuốn nhật ký của một bé gái, nét chữ dù cố nắn nót nhưng hãy còn vụng dại. Cô lật trang đầu. Những dòng chữ mực xanh nghiêng nghiêng ghi lại những ngày tươi đẹp và hạnh phúc của gia đình. Cô gấp cuốn sổ cất lên kệ và tiếp tục lau chùi, định bụng hôm nào sẽ gửi lại cho ông cụ.
Đêm. Vừa đặt lưng xuống giường cô đã thiếp đi. Giữa lưng chừng bóng tối, cô chợt giật mình vì tiếng động khe khẽ ngoài cánh cửa, tiếng lách cách như ngón tay gõ nhẹ, chậm rãi và cố ý. Cô nín thở lắng nghe. Cánh cửa rung lên như có ai vừa áp mặt vào đó. Có khi nào mình lại mơ? Nhưng không, tiếng động ấy vẫn ở bên ngoài, đều đặn vọng vào. Trong khi cô còn hoang mang chưa biết phải làm gì, cô bé hôm trước lại xuất hiện, lẹ làng như một con mèo lách mình qua cánh cửa, vào phòng.
Dưới ánh đèn ngủ chập chờn Lam vẫn nhận ra dáng vẻ cô bé cố nhón gót để tránh gây tiếng động. Không như lần trước, cô bé lặng lẽ đến bên chiếc gương, đứng sững soi vào như thể người trong gương là ai đó chứ không phải mình. Đứng như thế, rất lâu, hai bàn tay cô bé bưng lấy gương mặt nhợt nhạt. Ngoài vườn, tiếng con mèo hoang ngoao lên thất thanh, Lam giật mình nhìn ra. Trong chớp mắt cô bé đã không còn ở đó.
***
Nửa đêm. Đám cỏ trước sân sẫm lại vì cơn mưa ban chiều. Bản hòa tấu êm dịu vẫn đều đều phát ra từ chiếc laptop trên bàn. Lam với tay tắt máy. Xung quanh yên ắng, chỉ còn tiếng ri ri của chú dế trong cái hang ở khoảnh đất sau nhà. Vừa chợp mắt, Lam đã nghe có tiếng hát khe khẽ cất lên từ chiếc xích đu ngoài vườn. Tiếng hát trong trẻo của một bé gái lúc véo von, lúc trầm buồn. Cô nhỏm dậy nhìn ra. Dưới ánh sáng rờ rỡ của trăng khuya, bóng cô bé hôm trước đang ngồi co chân trên chiếc xích đu, mái tóc dài xổ tung khiến vóc người càng gầy gò hơn trong chiếc đầm rộng thùng thình. Rất lâu, cô bé đứng lên chầm chậm tiến về phía cửa sổ, đến trước khóm dành dành, cúi xuống săm soi như tìm vật gì đánh rơi, chừng không thấy, cô lại ngửa mặt nhìn trời. Trăng khuya lạnh lẽo hắt xuống mái tóc ướt sũng khiến cho đôi mắt cô bé như sâu hun hút. Ngoài kia những hạt mưa bắt đầu rơi lộp bộp trên bậu cửa, chỉ một loáng tiếng mưa đã rào rào trên mái. Trăng cũng lẩn vào mây. Đêm đen kịt khiến cô không cách gì nhìn thấy được bên ngoài. Trong giấc ngủ chập chờn cô thoáng nghe có tiếng giấy lật khẽ như ai đó đang đọc sách, cô hé mắt nhìn lên. Bên chiếc bàn gỗ, cô bé đã ngồi đó từ bao giờ, cúi xuống chăm chú lật từng trang trong cuốn sổ để trước mặt.
“Em là ai?”. Lam thốt lên, nghe tiếng mình văng vẳng như từ giấc mơ dội về.
Cô bé dừng tay, không ngoái đầu lại, nhưng không hiểu sao Lam đọc được “câu nói” trong đầu cô bé: “Đây là bàn học của em mà!”.
Ngoài vườn, tiếng con mèo hoang lại thét lên. Lam giật mình choàng tỉnh. Không có ai. Bên chiếc bàn gỗ ánh đèn vẫn dìu dịu hắt lên tường.
Đêm hôm sau, và cả những đêm tiếp theo, cô bé không xuất hiện. Mỗi khi nghĩ đến hình ảnh cô bé gầy gò, ngơ ngác trong căn phòng của mình, thật lạ, không hiểu sao trong cô mất hẳn cảm giác hoảng sợ ban đầu, thay vào đó là sự bần thần một nỗi niềm rất khó gọi tên.
Ngày cuối tuần, cô dọn dẹp nhà cửa, lấy cây phất trần quét mạng nhện, tháo rèm xuống rồi lau những ô kính, tiện tay lau luôn cái kệ bên trên. Bàn tay khẽ chạm vào cuốn nhật ký hôm nào. Sực nhớ, cuốn nhật ký cô vẫn chưa gửi lại cho ông cụ. Có gì như thôi thúc khiến cô dừng lại lật từng trang…
Mùa Thu thân mến! Đã hơn sáu tháng rồi ba chưa về nhà. Đêm nào mẹ cũng ra vườn ngồi đến khuya. Mẹ đợi ba. Hình như mẹ nhớ ba, mà mình cũng nhớ ba. Nhớ ba, mình đã có Mùa Thu để kể. Còn mẹ, mẹ chẳng có ai…
Ngày tháng năm… Hôm qua mẹ khóc, trong bữa cơm mình thấy nước mắt mẹ ứa ra. Mẹ cố giấu mình bằng cách than trời nóng, phải vào nhà tắm. Mẹ bỏ bát cơm ăn dở trên bàn…
Ngày tháng năm… Mùa Thu ơi! Mình thấy như có một cơn sóng ngầm đang len lỏi vào nhà mình từng ngày… từng ngày và cuốn phăng ba ra khỏi vòng tay mẹ. Dạo này mình hay nghe những lời xì xào về ba, người ta nói rằng, ba đã có một đời sống khác. Nhưng mình không tin! Ba yêu mẹ, yêu mình, cả nhà mình đã yêu thương nhau như thế kia mà!
Ngày tháng năm… Hôm qua mẹ ra vườn cắt vài nhánh dành dành, cắm trong chiếc lọ thủy tinh trên bàn, chỗ ba vẫn thường ngồi uống trà. Khi những cánh hoa héo đi, mình lại mang ra nắng phơi khô để làm kỷ niệm. Không nhớ trong chiếc hộp trên gác xép mình đã cất giữ bao nhiêu nhánh dành dành khô? Chiếc hộp càng đầy lên, thời gian thiếu vắng ba càng dài ra… Cả nhà mình cùng thích loài hoa ấy. Ba từng nói, hương hoa dành dành nồng nàn và thanh khiết. Còn mẹ thì bảo rằng, dành dành man mác như ký ức gợi nhớ đến khu vườn tuổi thơ của mẹ. Mẹ ví dành dành như một giấc mơ ban trưa, trong lành nhưng cứ bám lấy lòng người mà nhớ thương khắc khoải…
Những dòng chữ nhảy múa xô nghiêng dẫm đạp nhau, không dưng Lam nghe mắt cay xè. Lẽ nào cô bé chính là chủ nhân của cuốn nhật ký? Ngoài kia, trên cánh cổng, giàn hoa tỏi đượm một màu tím ngát buồn thương. Ngày mai… Phải rồi! Ngày mai cô sẽ liên lạc với ông cụ chủ nhà để hỏi thăm và gửi lại cuốn nhật ký này.
Ông cụ ngồi trầm ngâm trước ly trà đã nguội, mân mê cuốn nhật ký trong tay, giọng khản đặc. “Chẳng giấu cô… Ngôi nhà này của vợ chồng con gái tôi, chúng nó có một đứa con gái là Băng Tâm, cháu ngoại tôi… Con rể tôi đi làm ăn xa rồi phải lòng một người phụ nữ khác, không về nữa. Mỗi ngày mẹ nó vẫn nói dối rằng, ba đi làm xa, rồi sẽ về… Con bé thương ba, ngày nào cũng ra ngõ đứng đợi…”. Kể đến đó ông cụ dừng lại nén cơn xúc động. “Cho đến một ngày, nó đi học về tình cờ nhìn thấy trên đường bóng ai như ba nó chở phía sau một người phụ nữ, họ thân mật khiến nó sững sờ. Trong cơn hoảng loạn, nó lao theo chiếc xe và gọi ba. Nhưng hóa ra không phải. Nó băng qua ngã tư, cùng lúc một chiếc xe tải từ bên kia đường chạy qua, người dân ở đó kể lại, chiếc xe phanh gấp nhưng không kịp…”. Ông cụ kể tới đó liền rút chiếc khăn trong túi ra thấm lên vầng trán lấm tấm mồ hôi, dù trời ngoài kia đang se lạnh. “Sau khi lo hậu sự cho con đâu vào đó, con gái tôi quyết định rời khỏi ngôi nhà này và đến một nơi xa. Với nó, nơi đây tràn ngập những kỷ niệm buồn, những ký ức về con chẳng thể nào phai. Nó nhờ tôi thỉnh thoảng đến trông coi nhà. Tôi già rồi, chân cẳng cũng đau nhức, chẳng mấy khi ghé được, để cái nhà bỏ không cũng quạnh quẽ nên tôi cho thuê bớt một phòng, có người vào ra cho nhà cửa đỡ lạnh lẽo…”. Ông cụ đứng lên rót ly nước trà từ cái ấm cô vừa ủ, bàn tay gân guốc run run móc điếu thuốc châm lửa. “Sự thật là vậy, tôi đã nói hết, giờ cô quyết định rời đi hay ở lại là tùy. Căn phòng này đã có nhiều người đến rồi lại đi”.
Lam yên lặng nhìn ra khoảng sân ngập nắng, trên chiếc xích đu kê ở góc vườn, vài chiếc lá vàng chỏng chơ khẽ lay. Bên cửa sổ, những bông hoa cuối mùa đã bắt đầu tàn úa, lả tả rơi. Không dưng Lam mường tượng ra gương mặt cô bé ấy vừa thoáng qua trên chiếc xích đu đong đưa nhè nhẹ.
“Cháu vẫn ở đây! Nơi này đã cho cháu sự gần gũi”, cô quay sang ông cụ đang trầm tư bên tách trà đã nguội. “Cháu sẽ để cuốn nhật ký vào chỗ cũ cho em”.
Ông cụ nhìn cô, thoáng ngạc nhiên với một dấu hỏi trong mắt.
***
Mưa lất phất rơi. Ngoài kia trăng rọi một vệt mỏng xanh xao qua khung cửa, chạm vào mặt bàn còn giăng đầy những trang viết dở dang. Gió lùa qua khe mang theo tiếng lá lạo xạo như tiếng chân người dẫm lên đám lá khô. Lam quay vào tường cố dỗ giấc ngủ, chợt nghe tiếng sột soạt khe khẽ sau lưng. Căn phòng mờ tối dưới ánh sáng hắt lên từ đèn ngủ. Phía gương soi, một chiếc bóng bé nhỏ mảnh khảnh lướt qua mang theo mùi hương thanh khiết. Ngoài kia tiếng mưa nặng hạt hơn. Căn phòng cũng chìm vào im lặng.
Mất một buổi chiều dạo quanh các trang trại bán cây cảnh, Lam cũng tìm mua được một chậu dành dành về dặm vào cạnh khóm hoa cũ đang lụi tàn. Mùa hè này dành dành sẽ nở hoa. Vốc đất cuối cùng lấp lại, ngón tay khẽ phủi những bụi đất bám trên lá non, cô thầm thì: “Đây là điều duy nhất chị có thể làm, cho em…”.
VŨ NGỌC GIAO