(VNGL – Văn học thiếu nhi). Lâm nhìn ra cửa sổ toa tàu, những tòa nhà cao tầng của thành phố lùi xa dần, nhường chỗ cho những mảng xanh mướt mát của ruộng lúa và những rặng phi lao chạy dài. Trong ba lô của cậu, ngoài vài bộ quần áo, chỉ có bộ bút chì 48 màu và một cuốn sổ vẽ khổ A4 còn trắng tinh. Lâm không thích mùa hè ở quê. Trong tâm trí của một đứa trẻ mười hai tuổi chỉ quen với điều hòa và tiếng tivi, mùa hè ở quê nội đồng nghĩa với cái nắng rát bỏng, muỗi đốt và sự im lặng đến đáng sợ của những buổi trưa vắng người.
– Đến nơi rồi con, xem thơm chưa nè! Mùi rơm rạ đấy! – Bố vỗ vai Lâm khi cả hai bước xuống con đường đất dẫn vào làng.
Lâm nhăn mũi. Mùi rơm khô nồng nồng, quyện với mùi bùn ao tạo thành một thứ hỗn hợp đặc quánh trong không khí nóng hầm hập. Cậu kéo chiếc vali màu xanh lạch cạch trên sỏi đá, cảm thấy mình giống như một phi hành gia vừa đổ bộ xuống một hành tinh xa lạ vậy.
Chiều hôm đó, khi đang ngồi ở hiên nhà của nội, cố gắng vẽ lại một bông hoa phượng vĩ vừa rụng xuống sân, một bóng đen nhỏ thó xuất hiện. Đó là một cậu bé đen nhẻm, tóc húi cua, mặc chiếc áo ba lỗ bạc màu và chiếc quần đùi lấm lem bùn đất: “Cậu vẽ đẹp đấy, nhưng màu đỏ này thiếu… tiếng cười”.
Lâm ngước lên, ngạc nhiên. Cậu bé kia đang nhe răng cười, đôi mắt sáng rực như hai hạt nhãn. Trên tai trái của cậu ta có một thiết bị nhỏ bằng nhựa màu da. Là một chiếc máy trợ thính.
– Tiếng cười nào có màu đỏ? – Lâm hỏi, giọng đầy vẻ nghi ngại.
– Có chứ! Đỏ của phượng là đỏ của những ngày chạy nhảy, đỏ của tiếng ve rung cả lá cây. Cậu vẽ nó nằm im quá, giống như nó đang buồn ấy! – Cậu bé chìa tay ra: “Tớ là Khôi, là “trùm” của cái đầm sen đằng kia. Muốn đi thu hoạch mùa hè với tớ không?”.
Lâm không hiểu “thu hoạch mùa hè” là gì, nhưng sự tò mò đã chiến thắng nỗi sợ nắng. Khôi dẫn Lâm ra phía sau làng, nơi có một đầm sen bát ngát đang mùa nở rộ. Mùi hương sen thanh khiết, dịu nhẹ tỏa ra, xoa dịu cái nóng gắt của buổi chiều tháng Sáu. Dưới gốc một cây đa cổ thụ, Khôi lôi ra từ trong hốc cây một chiếc túi vải cũ. Bên trong là sáu chiếc lọ thủy tinh sạch bóng, vốn là lọ đựng kẹo hay mứt đã dùng hết.
– Đây là kho báu của tớ – Khôi tự hào nói – Mùa hè trôi qua nhanh lắm, nếu không nhốt nó lại, nó sẽ bay mất tiêu.
Nhiệm vụ của họ bắt đầu. Khôi dạy Lâm cách nghe và chạm vào mùa hè theo cách mà một cậu bé thành phố chưa từng tưởng tượng. Chiếc lọ thứ nhất, Khôi bỏ vào những hạt sen già khô khốc. Khi lắc lên, chúng tạo ra âm thanh lách cách, lách cách như tiếng mưa gõ trên mái tôn. Khôi gọi đó là “Bản nhạc của đầm sen”. Chiếc lọ thứ hai, Lâm giúp Khôi ép những cánh hoa phượng rực rỡ nhất vào giữa hai lớp giấy nến. Khôi bảo màu đỏ này là để dành cho những ngày đông xám xịt, chỉ cần nhìn vào lọ là sẽ thấy ấm áp ngay. Nhưng chiếc lọ thứ ba mới là chiếc quan trọng nhất. Nó trống rỗng.
– Ủa? Có gì ở trong đâu? – Lâm lắc lắc chiếc lọ.
– Hì. Đó là âm thanh của ánh nắng! – Khôi gãi đầu, đôi mắt nheo lại vì nắng phản chiếu trên mặt nước.
– Lâm biết không, thế giới của tớ đôi khi rất yên lặng. Những lúc máy trợ thính hết pin, hoặc khi tớ tháo nó ra để đi bơi, tớ nghe thấy ánh nắng. Nó có tiếng vù vù như ong bay, đôi khi lại lách tách như tiếng vỏ hạt nảy mầm. Tớ muốn bắt lấy nó.
Lâm nhìn Khôi, một cảm xúc lạ dâng lên. Cậu nhận ra mình có đôi tai lành lặn nhưng lại chẳng bao giờ thực sự lắng nghe thế giới xung quanh. Còn Khôi, dù thế giới âm thanh của cậu không trọn vẹn, nhưng tâm hồn cậu lại rộn ràng những giai điệu tuyệt đẹp.
Cứ thế, mùa hè năm ấy, tình bạn của họ lớn dần theo những vết nắng cháy trên da Lâm và những bức tranh đầy màu sắc trong cuốn sổ. Lâm không còn sợ côn trùng, cậu đã biết cách cầm một con chuồn chuồn ớt mà không làm nó đau. Cậu cũng biết rằng tiếng ve không phải là “máy khoan”, mà là tiếng đồng ca của những nhạc công đang vội vã tận hưởng quãng đời rực rỡ nhất.
Một buổi chiều tháng Bảy, khi cả hai đang mải mê hứng nắng vào những chiếc lọ đặt trên mỏm đá cao nhất cạnh đầm sen, bầu trời đột ngột biến đổi. Mây đen từ đâu kéo đến, đặc quánh và tím ngắt như màu mực đổ. Gió bắt đầu gào thét, quật những cành phượng vĩ nghiêng ngả. Những tiếng sấm ì ầm từ xa vọng lại, nghe như tiếng trống trận của thiên đình.
– Sắp mưa lớn rồi! Lâm ơi, chạy mau!
Lâm run cầm cập. Cậu sợ nhất là sấm sét. Mỗi khi nghe tiếng sấm ở thành phố, cậu thường trùm chăn kín đầu. Nhưng nhìn lại những chiếc lọ thủy tinh đang chao đảo trên mỏm đá, Lâm khựng lại. Đó là tất cả “mùa hè” của họ.
– Lọ của chúng ta… – Lâm chỉ tay về phía mỏm đá.
Khôi không ngần ngại, lao ngược về phía đầm sen. Lâm cũng nghiến răng chạy theo, dù chân cậu đang run lên bần bật. Một tia chớp xé toạc bầu trời, theo sau là tiếng nổ đanh gọn ngay trên đầu. Lâm ngã rụi xuống bùn, đầu gối rướm máu. Nước mắt cậu trào ra hòa cùng nước mưa bắt đầu rơi xuống lã chã. Khôi quay lại, thấy bạn ngã, cậu vội vàng chạy tới. Gió quá lớn, mưa quất vào mặt rát buốt. Khôi nhìn chiếc máy trợ thính trên tai mình, rồi nhìn Lâm đang ôm tai vì sợ tiếng sấm.
Bất ngờ, Khôi tháo chiếc máy trợ thính rồi nhét nó vào cái hộp nhựa kín mang theo người, sau đó đưa cho Lâm.
– Cậu cầm lấy! Giữ cho nó khô! – Khôi hét vào tai Lâm – Tớ không nghe thấy sấm đâu, nên tớ không sợ! Tớ sẽ đi lấy lọ, cậu cứ ngồi yên đây!
Lâm bàng hoàng nhìn dáng nhỏ bé của Khôi lao vào màn mưa trắng xóa. Cậu cầm chiếc hộp chứa máy trợ thính trong tay, nó vẫn còn hơi ấm từ cơ thể Khôi. Lâm đứng phắt dậy, mặc cho bùn đất bám đầy người, cậu lao đến cạnh Khôi ngay khi cậu ấy vừa chạm tay vào chiếc lọ cuối cùng. Hai đứa trẻ ôm chặt lấy những chiếc lọ thủy tinh vào lòng, che chở chúng như báu vật, rồi cùng nhau chạy về phía gian nhà cổ của nội.
Cơn mưa rào mùa hạ đến nhanh và đi cũng nhanh. Khi mây đen tan đi, bầu trời hiện ra một dải cầu vồng tuyệt đẹp phía chân trời. Trong hiên nhà, hai đứa trẻ mặt mũi lấm lem bùn đất nhưng miệng cười toe toét. Hai chiếc lọ đã bị vỡ trong lúc chạy, nhưng bốn chiếc còn lại vẫn nguyên vẹn. Chiếc lọ “âm thanh ánh nắng” của Khôi bị sứt một miếng ở miệng lọ.
– Tiếc quá, ánh nắng bay ra ngoài mất một ít rồi! – Khôi thở dài, đặt máy trợ thính lại lên tai.
Lâm nhìn Khôi, rồi nhìn những vệt nắng cuối ngày đang nhảy múa trên sân gạch. Cậu mở cuốn sổ vẽ đã bị ướt mép, lấy cây bút chì màu đỏ, vẽ một nét thật đậm, thật mạnh. Cậu không vẽ bông hoa phượng nằm im nữa. Cậu vẽ một cậu bé đang chạy trong mưa, đôi tay giơ cao chiếc lọ thủy tinh, và xung quanh là những tia chớp được cách điệu thành những nốt nhạc đỏ rực.
– Này Khôi, ánh nắng không bay đi đâu cả – Lâm chìa tay đưa bức tranh cho bạn – Nó ở trong này này!
Khôi nhìn bức tranh, rồi nhìn Lâm. Lần đầu tiên, Lâm thấy Khôi đỏ mặt. Cậu bé của nắng gió lại theo thói quen gãi đầu cười hì hì: “Cậu vẽ tớ trông… oai phết nhỉ?”.
Buổi tối hôm đó, nội nấu canh chua cá lóc và chè hạt sen thơm lừng. Lâm nhận ra rằng thì ra mùa hè lại tuyệt vời đến thế. Mùa hè có vị ngọt của chè, có vị mặn của mồ hôi, và có cả vị cay của sự trưởng thành.
Ngày cuối cùng của kỳ nghỉ hè, xe của bố đã chờ sẵn ở cổng. Lâm chầm chậm kéo theo chiếc vali, nhưng lần này nó chứa thêm một báu vật: chiếc lọ thủy tinh đựng những hạt sen khô và những cánh hoa phượng ép.
Khôi đứng bên gốc đa, tay cầm một chiếc lọ mới. Bên trong không có gì cả, ngoại trừ một mảnh giấy nhỏ cuộn tròn: “Tặng Lâm! Đừng mở ra cho đến khi cậu về đến thành phố nhé!”.
Khi chiếc xe lăn bánh, Lâm nhìn qua kính chiếu hậu, thấy bóng dáng Khôi nhỏ dần, nhỏ dần rồi tan vào màu xanh mướt của đầm sen. Không kìm được tò mò, cậu mở chiếc lọ ra. Mảnh giấy là những dòng chữ viết nguệch ngoạc: “Mùa hè không kết thúc đâu Lâm ạ. Nó nằm yên trong chiếc lọ của cậu, và chờ cậu mang nắng về lại vào năm sau. Cảm ơn vì đã nghe tiếng mùa hè cùng tớ!”.
Lâm áp chiếc lọ vào tai. Cậu như nghe thấy tiếng gió lướt trên mặt đầm, tiếng cười của Khôi trên mỏm đá, và tiếng trái tim mình đang đập rộn ràng lời hứa sẽ quay trở lại.
Mùa hạ năm ấy, trong chiếc lọ thủy tinh của Lâm, có một bản giao hưởng đẹp nhất thế gian – bản giao hưởng của nắng, của gió, của tiếng cười và những điều chưa kịp gọi thành tên của một tình bạn đẹp.
Và trên môi Lâm, một nụ cười nở rộ như đóa sen vừa đón lấy ánh nắng đầu tiên của ngày mới. Cậu đang mang theo cả một mùa hạ trong tim để rồi một ngày không xa, khi nắng gọi tên, cậu sẽ quay về, mở chiếc lọ ấy ra và tiếp tục bản giao hưởng còn dang dở của tuổi thơ…
PHAN LINH CHÂU
