(VNGL – Tản văn). Một sớm mai thức giấc, thốt nhiên thấy tháng Chạp đã về trên những con đường tấp nập, len lỏi trong tiếng rao hàng rong cuối ngõ, và cả trong ánh mắt ngóng trông của những đứa trẻ đếm ngày nghỉ Tết. Thảng như một lời nhắn nhủ dịu dàng rằng năm cũ đang dần khép lại để nhường chỗ cho những hy vọng mới.
Sáng sớm, cái se lạnh đặc trưng của những ngày cuối năm bám đầy trên kính cửa sổ tạo nên lớp sương mỏng như tấm màn che khuất phố phường, khiến lòng tôi bỗng chợt rưng rưng một cảm xúc khó tả. Tôi khoác áo, bước ra ban công, hít một hơi thật sâu không khí trong lành thấm đẫm hương trời đất, đâu đó vọng lại tiếng gà gáy từ mảnh vườn nhà hàng xóm, âm thanh gợi lên khiến cho lòng tôi rộn ràng, ký ức xa xưa ùa về như dòng suối mát tuôn chảy.
Những buổi chiều tháng Chạp, tôi hay đạp xe dọc con đường đi chợ, để gió lạnh phả vào mặt, để nghe tiếng người tấp nập mua sắm hòa lẫn vào tiếng xe cộ ồn ào. Hai bên đường, những gian hàng tạp hóa bắt đầu treo lủng lẳng hàng hóa xanh đỏ tím vàng rực rỡ trong nắng sớm. Những chậu đào còn nụ hồng nhạt đợi ngày bung nở, tựa như những giấc mơ ngủ quên trong lòng đất chờ mùa xuân đánh thức. Tiếng người mặc cả vang lên rộn rã, chen lẫn tiếng cười giòn tan của đám trẻ chạy nhảy quanh chợ hoa, tạo nên một bản giao hưởng náo nhiệt mà chỉ riêng tháng Chạp mới có, một bản nhạc của niềm vui sum họp sắp đến.
Tôi ghé vào quán cà phê quen thuộc, ngồi góc trong, quan sát dòng người qua lại như dòng sông không ngừng chảy. Bà hàng xóm già vác túi xách to đùng đi mua sắm, gương mặt tuy nhăn nheo nhưng ánh mắt lại sáng ngời niềm vui. Cậu bé học trò vừa đi vừa nhảy nhót, miệng hát vang bài ca yêu thích, hẳn đang mừng thầm vì kỳ nghỉ Tết sắp tới, vì những ngày được quây quần bên gia đình. Những người lao động xa quê tấp nập vào phòng vé xe, đặt chỗ về nhà, mỗi người đều mang theo những gói quà nhỏ, những món đồ khiêm tốn nhưng chất chứa cả một năm vất vả để dành. Mỗi khuôn mặt đều mang một vẻ hối hả, nhưng ánh mắt thì đầy hy vọng, đầy khao khát trở về nơi chôn nhau cắt rốn.
Tháng Chạp là tháng của những việc vặt vãnh mà ai cũng muốn hoàn thành, như thể phải dọn sạch mọi bụi bặm của năm cũ để đón một năm mới trong trẻo hơn. Dọn dẹp nhà cửa, sơn lại cánh cửa gỗ đã phai màu, giặt rèm cửa phơi bay phấp phới trong gió, phủi bụi những khung ảnh cũ để lại những kỷ niệm còn đó. Bố tôi năm nào cũng bận rộn sửa sang lại mái hiên nứt vỡ, kê lại tủ sách xếp ngay ngắn những quyển sách đọc dở, như thể muốn đón một năm mới với tất cả sự chỉn chu nhất, với tất cả sự tươm tất nhất. Còn mẹ thì ngày nào cũng lục tìm trong tủ những chiếc áo dài cũ mang ký ức năm tháng, phủi bụi, ủi phẳng từng nếp gấp, chuẩn bị cho những ngày đầu năm đi chúc Tết họ hàng, những buổi sum họp đầm ấm.
Điều tôi thích nhất ở tháng Chạp là mùi hương len lỏi khắp mọi ngõ ngách, thấm đẫm vào từng giác quan. Mùi bánh chưng bốc lên từ nồi nước sôi trong đêm giao thừa, ngào ngạt mùi lá dong xanh hòa quyện mùi đậu xanh béo ngậy, mùi hoa mai thoang thoảng khi đi ngang qua chợ hoa làm lòng bồi hồi nhớ về thời thơ ấu, mùi trầm hương cháy âm ỉ trên bàn thờ ông bà tỏa khắp căn phòng tạo nên không gian thiêng liêng, ấm cúng. Những mùi hương ấy không rực rỡ, không nồng nàn như hương hoa mùa hè, nhưng đủ để khắc sâu vào ký ức, đủ để mỗi lần ngửi lại là nhớ về nhà, nhớ về những ngày tháng êm đềm bên gia đình, nhớ về cả những người đã xa.
Tháng Chạp cũng là tháng của những ước nguyện thầm lặng, của những lời cầu khấn chân thành nhất. Đứng trước bàn thờ tổ tiên, nhìn những di ảnh đen trắng đã ngả vàng theo năm tháng, nhìn những khuôn mặt thân thương đã khuất bóng, tôi thầm cầu cho năm mới gia đình mạnh khỏe, công việc hanh thông, cho những người thân yêu luôn bình an. Những lời cầu nguyện giản dị, xuất phát từ đáy lòng sâu thẳm, không cần lời lẽ hoa mỹ mà vẫn chân thành, vẫn đủ để trời cao nghe thấu.
Và rồi tháng Chạp sẽ qua đi như dòng sông chảy về biển, nhường chỗ cho Tết Nguyên đán với bao niềm vui mới. Nhưng trước khi nó ra đi, tháng Chạp để lại trong lòng mỗi người chúng tôi một cảm giác khó tả – vừa vội vã vừa trân trọng, vừa nhớ nhung quá khứ vừa kỳ vọng tương lai, vừa bồi hồi với năm cũ vừa rạo rực với năm mới. Đó là khoảng thời gian mà dù có bận rộn đến đâu, dù có xa cách đến mấy, trái tim vẫn hướng về một hướng duy nhất: về nhà, về với gia đình, về với cội nguồn, về với nơi mà mình luôn được chờ đợi, luôn được yêu thương.
Tháng Chạp, tháng của những điều giản dị mà sâu sắc nhất, tháng của những cảm xúc chân thật nhất, tháng mà lòng người ai cũng dịu lại, ấm lại, như ngọn lửa bập bùng trong đêm đông…
LÊ THỊ NINH
