(VNGL – Đọc sách). MangYang – Cổng trời bình yên của Lê Thị Kim Sơn là tập truyện ký ra mắt bạn đọc cuối năm 2025. Xoay quanh những câu chuyện về người công an trẻ giàu nhiệt huyết – Trung úy Lê Tuấn Thành, cùng ngôi làng Kret Krot nơi anh gắn bó, tác phẩm khắc họa cuộc chiến giữ gìn sự bình yên ở một vùng đất vốn chất chứa nhiều bất an. Với lối viết chân thực, giàu cảm xúc, tập truyện ký đã để lại dấu ấn riêng và được trao giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V (giai đoạn 2022 – 2025) do Bộ Công an phối hợp Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức.
Truyện ký (hay ký văn học) là thể loại đứng ở ranh giới giữa báo chí và văn chương, phản ánh chân thực đời sống bằng những con người thật, sự việc thật trong chiều sâu xúc cảm và dấu ấn cá nhân của người viết. Cái khó của thể loại này là nếu quá nghiêng về việc ghi chép, xâu chuỗi sự kiện, tác phẩm dễ trở thành một bài báo dài. Nhưng nếu để cảm xúc và hư cấu dẫn dắt quá xa, tính chân thực và sức nặng hiện thực lại bị bào mòn.
Tập truyện ký được kết cấu thành chín chương, mở đầu bằng chương “Cô gái mất tích sau Tết” như một nút thắt gợi tò mò dẫn người đọc bước vào ngôi làng Kret Krot. Từ một vụ việc tưởng chừng riêng lẻ, tác giả khéo léo tách ra từng lớp câu chuyện, từng mảnh đời, từng chi tiết nhỏ được sắp đặt có chủ ý. Càng theo dõi mạch truyện, người đọc càng hiểu rõ hơn về Kret Krot, ngôi làng dưới chân đèo Mang Yang từng trải qua nhiều biến động, nơi bóng tối của nghèo khó, tệ nạn và bất an từng phủ dài lên đời sống người dân.
Kể về cơ duyên đến với nhân vật, tác giả thú nhận: “tôi vẫn nửa tin nửa ngờ về cái lớp học “xóa mù chữ”, bởi ở cái thời đại 4.0 ai cũng cầm một cái điện thoại thông minh để gọi điện rồi nhắn tin nhoay nhoáy thì làm gì có ai mà chưa biết đọc, biết viết nữa chứ”. Nhưng cũng chính từ lớp học đặc biệt ấy, biết bao câu chuyện đời đã được mở ra, kết nối bằng sự sẻ chia và yêu thương. Từ tình yêu của Trung úy Thành và Ksor Hội – vợ anh, độc giả thấy được sự quan trọng của một hậu phương vững chắc ở phía sau người chiến sĩ.
Qua khắc họa nhân vật Trung úy Lê Tuấn Thành, tác giả mở ra những câu chuyện từ ngôi làng Kret Krot với những tập tục ngày cũ đầy ám ảnh, cơn gió độc “tà đạo Hà Mòn” và bóng ma FULRO còn lởn vởn. Để giữ cho ngôi làng bình yên là cả sự nỗ lực của chính quyền bên cạnh sự thay đổi nhận thức từ người dân. Tập truyện ký không dựng lên những chiến công hào nhoáng mà chọn kể về những con người bình thường với sự đổi thay âm thầm: “Nhưng có lẽ với tôi, những chiến công hiển hách bao giờ cũng phải có sự bắt đầu, có thể Thành chưa phải là người xuất sắc nhất trong công tác chuyên môn của mình, nhưng ở cách nghĩ, cách làm và cách sống hết mình vì những hoạt động thiện nguyện cũng đã là một đề tài xứng đáng. Còn những người dân của làng Kret Krot, họ cũng chẳng xuất sắc, thậm chí họ cũng chẳng muốn nhắc lại những ngày mình đã sai lầm khi tự mình phá vỡ cuộc sống bình yên của buôn làng. Nhưng giờ đây, khi thấy được sự nỗ lực của cả bộ máy chính quyền và người dân nơi đây, ai cũng có quyền tự hào khi mình đã kịp thời sửa chữa những sai lầm để cùng nhau trở về cuộc sống bình yên”.
Tập truyện ký không chỉ kể về một con người hay một vùng đất, mà còn mở ra cho người đọc nhiều suy ngẫm. Qua từng câu chuyện, giúp độc giả hiểu thêm về phong tục, tập quán của đồng bào J’rai, thấy rõ hơn những hệ lụy của sự lạc hậu và giá trị của tri thức, nhận ra sức mạnh của lòng tử tế và sự can trường vượt qua số phận.
VÕ THỊ MỸ HẠNH
